Shloka 29
कुरुवंशप्रश्नः—दुःषन्तस्य राजधर्मवर्णनम्
Kuru Lineage Inquiry and the Portrait of King Duḥṣanta’s Rule
सर्वविद्यावदातानां लोके प्रथितकर्मणाम् | य इदं मानवो लोके पुण्यार्थे ब्राह्मणाउछुचीन्,लोकमें जिनके महान् कर्म विख्यात हैं, जो सम्पूर्ण विद्याओंके ज्ञानद्वारा उद्धासित होते थे और जिनके धन एवं तेज महान् थे, ऐसे महामना पाण्डवों तथा अन्य क्षत्रियोंकी उज्ज्वल कीर्तिको लोकमें फैलानेवाले और पुण्यकर्मके इच्छुक श्रीकृष्णद्वैपायन वेदव्यासने इस पुण्यमय महाभारत ग्रन्थका निर्माण किया है। यह धन, यश, आयु, पुण्य तथा स्वर्गकी प्राप्ति करानेवाला है। जो मानव इस लोकमें पुण्यके लिये पवित्र ब्राह्मणोंको इस परम पुण्यमय ग्रन्थका श्रवण कराता है, उसे शाश्वत धर्मकी प्राप्ति होती है। जो सदा कौरवोंके इस विख्यात वंशका कीर्तन करता है, वह पवित्र हो जाता है
sarvavidyāvadātānāṁ loke prathitakarmaṇām | ya idaṁ mānavo loke puṇyārthe brāhmaṇān śucīn … |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—พระวยาสะ คือ ศรีกฤษณทไวปายนะ ผู้ปรารถนาให้บุญกุศลเพิ่มพูน และผู้แผ่ขจรเกียรติอันรุ่งโรจน์ของเหล่าปาณฑพผู้มีจิตใจสูงส่ง ตลอดจนกษัตริย์นักรบอื่น ๆ ไปทั่วโลก—ผู้เลื่องชื่อด้วยมหากรรม และสว่างไสวด้วยความชำนาญในสรรพวิทยา—ได้รจนามหาภารตะอันเป็นคัมภีร์สูงสุดแห่งบุญนี้ขึ้น. คัมภีร์นี้ประทานทรัพย์ เกียรติยศ อายุยืน บุญกุศล และสวรรค์. ผู้ใดในโลกนี้ เพื่อหวังบุญ ทำให้พราหมณ์ผู้บริสุทธิ์ได้สดับคัมภีร์อันศักดิ์สิทธิ์ยิ่งนี้ ผู้นั้นย่อมบรรลุธรรมอันเป็นนิรันดร์; และผู้ใดสาธยายสืบ ๆ ไปซึ่งวงศ์วานอันเลื่องชื่อของเหล่ากุรุ (กุรพ/กุรวะ) ผู้นั้นย่อมบริสุทธิ์.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse presents the Mahābhārata as a sacred, merit-generating work: composing, hearing, and reciting it—especially arranging its hearing by pure brāhmaṇas—purifies the listener and leads toward enduring dharma and auspicious results (wealth, fame, longevity, merit, heaven).
Vaiśampāyana is praising Vyāsa’s authorship and the spiritual efficacy of the Mahābhārata, describing how it publicizes the noble fame of the Pāṇḍavas and the renowned Kaurava lineage, and stating the religious fruits of listening to and reciting the epic.