Previous Verse
Next Verse

Shloka 55

Janamejaya’s Request for Expansion; Vaiśampāyana’s Authorization and Phalāśruti of the Mahābhārata

Jaya

इस प्रकार श्रीमहाभारत आदिपरववके अन्तर्गत आस्तीकपवर्में आस्तीकद्वारा सर्पसत्रमें राजा जनमेजयकी स्वुतिविषयक पचपनवाँ अध्याय पूरा हुआ

Iti prakāraṃ Śrīmahābhārata-Ādiparvaṇi antar-gata Āstīkaparvaṇi Āstīkena sarpasatre rājā Janamejayasya stuti-viṣayakaḥ pañcapañcāśattamo 'dhyāyaḥ pūrṇaḥ.

ดังนี้ ในศรีมหาภารตะ อาทิปर्व ภาคอาสตีกะ บทที่ห้าสิบห้า ซึ่งว่าด้วยการสรรเสริญพระราชาชนเมชัย ณ พิธีบูชายัญงู อันอาสตีกะเป็นผู้กล่าว ได้สิ้นสุดลง

इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
प्रकारम्manner/way
प्रकारम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रकार
FormMasculine, Accusative, Singular
श्रीrevered/auspicious (honorific)
श्री:
TypeNoun
Rootश्री
FormFeminine, Nominative, Singular
महाभारतम्the Mahabharata
महाभारतम्:
Karta
TypeNoun
Rootमहाभारत
FormNeuter, Nominative, Singular
आदिin the beginning/first
आदि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआदि
FormMasculine, Locative, Singular
पर्वणिin the Parva/section
पर्वणि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपर्वन्
FormNeuter, Locative, Singular
अन्तर्गतincluded/contained (within)
अन्तर्गत:
TypeAdjective
Rootअन्तर्गत
FormNeuter, Nominative, Singular
आस्तीकin (the episode of) Astika
आस्तीक:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआस्तीक
FormMasculine, Locative, Singular
पर्वणिin the Parva/section
पर्वणि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपर्वन्
FormNeuter, Locative, Singular
आस्तीकby Astika
आस्तीक:
Karana
TypeNoun
Rootआस्तीक
FormMasculine, Instrumental, Singular
द्वाराthrough/by means of
द्वारा:
Karana
TypeIndeclinable
Rootद्वार
सर्पsnake
सर्प:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्प
FormMasculine, Locative, Singular
सत्रेin the sacrificial session
सत्रे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसत्र
FormNeuter, Locative, Singular
राज्ञःof the king
राज्ञः:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Genitive, Singular
जनमेजयस्यof Janamejaya
जनमेजयस्य:
TypeNoun
Rootजनमेजय
FormMasculine, Genitive, Singular
श्रुतिhearing/listening
श्रुति:
TypeNoun
Rootश्रुति
FormFeminine, Genitive, Singular
विषयकconcerning/pertaining to
विषयक:
TypeAdjective
Rootविषयक
FormMasculine, Nominative, Singular
पञ्चपञ्चाशत्तमःfifty-fifth
पञ्चपञ्चाशत्तमः:
TypeAdjective
Rootपञ्चपञ्चाशत्तम
FormMasculine, Nominative, Singular
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta
TypeNoun
Rootअध्याय
FormMasculine, Nominative, Singular
पूर्णःcompleted/finished
पूर्णः:
TypeAdjective
Rootपूर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
अभवत्was/became
अभवत्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular

आस्तीक उवाच

Ā
Āstīka
J
Janamejaya
S
Sarpasatra (serpent-sacrifice)
Ś
Śrī Mahābhārata
Ā
Ādi Parva
Ā
Āstīka Parva

Educational Q&A

Even within powerful rituals and royal authority, dharma is upheld through disciplined speech, reverence, and the capacity to restrain harm; the chapter’s colophon highlights stuti (praise) as a moral instrument that can redirect destructive intent toward righteous order.

This is a concluding colophon stating that the fifty-fifth chapter—centered on Āstīka’s praise of King Janamejaya during the serpent-sacrifice—has ended, marking the closure of that unit within the Āstīka episode of the Ādi Parva.