Shloka 5
Āstīka Stops the Sarpa-satra; Royal Closure and Protective Phalaśruti (आस्तीकः सर्पसत्रनिवर्तनम्)
तत्र होता बभूवाथ ब्राह्मणश्वण्डभार्गव: | च्यवनस्यान्वये ख्यातो जातो वेदविदां वर:,उग्रश्रवाजीने कहा--शौनकजी! मैं आपको उन मनीषी महात्माओंके नाम बता रहा हूँ, जो उस समय राजा जनमेजयके ऋत्विज् और सदस्य थे। उस यज्ञमें वेद-वेत्ताओंमें श्रेष्ठ ब्राह्मण चण्डभार्गव होता थे। उनका जन्म च्यवन मुनिके वंशमें हुआ था। वे उस समयके विख्यात कर्मकाण्डी थे। वृद्ध एवं विद्वान ब्राह्मण कौत्स उदगाता, जैमिनि ब्रह्मा तथा शार्जरव और पिंगल अध्वर्यु थे
tatra hotā babhūvātha brāhmaṇaśvaṇḍabhārgavaḥ | cyavanasya anvaye khyāto jāto vedavidāṃ varaḥ ||
ณ ที่นั้น พราหมณ์ศวณฑ-ภารคพะทำหน้าที่เป็นโหตฤ (hotṛ) ผู้สวดเรียกเทพในพิธีบูชายัญ เขาเลื่องชื่อว่าเป็นผู้สืบสายจากฤๅษีจยวนะ กำเนิดรุ่งเรือง และเป็นยอดแห่งผู้รู้พระเวททั้งหลาย; ด้วยเหตุนี้ ยัญพิธีนั้นจึงดำเนินไปภายใต้อำนาจแห่งจารีตเวทอันมั่นคงและสืบทอดมาแต่โบราณ
शौनक उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the ethical and cultural ideal that sacred rites should be conducted by qualified, Veda-knowing priests rooted in authentic lineage and learning—highlighting competence, tradition, and integrity in religious practice.
Śaunaka’s discourse identifies a key officiant at the sacrifice: Śvaṇḍa Bhārgava is named as the hotṛ priest, praised as a renowned descendant of Cyavana and foremost among Vedic scholars.