Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

Āstīka’s Commission and Approach to Janamejaya’s Sarpa-satra (आस्तीक-प्रेषणं यज्ञप्रवेशोपक्रमश्च)

सम: सर्वेषु भूतेषु प्रजापतिरिवा भवत्‌ । ब्राह्मणा: क्षत्रिया वैश्या: शूद्राश्वैव स्वकर्मसु,प्रजापति ब्रह्माजीके समान वे समस्त प्राणियोंके प्रति समभाव रखते थे। राजन! महाराज परीक्षित्‌के शासनमें रहकर ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य तथा शूद्र सभी अपने-अपने वर्णाश्रमोचित कर्मोमें संलग्न और प्रसन्नचित्त रहते थे। वे महाराज विधवाओं, अनाथों, अंगहीनों और दीनोंका भी भरण-पोषण करते थे

Janamejaya uvāca: samaḥ sarveṣu bhūteṣu prajāpatiḥ ivābhavat | brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāś caiva svakarmasu ||

พระองค์ทรงวางพระทัยเสมอภาคต่อสรรพสัตว์ทั้งปวง ดุจพระประชาบดี ในรัชสมัยของพระองค์ พราหมณ์ กษัตริย์ แพศย์ และศูทร ต่างประกอบกิจตามหน้าที่ของตน

समःequal, impartial
समः:
Karta
TypeAdjective
Rootसम
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वेषुin/among all
सर्वेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
भूतेषुbeings, creatures
भूतेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Locative, Plural
प्रजापतिःPrajāpati (lord of creatures)
प्रजापतिः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रजापति
FormMasculine, Nominative, Singular
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
अभवत्was, became
अभवत्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
ब्राह्मणाःBrahmins
ब्राह्मणाः:
Karta
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Nominative, Plural
क्षत्रियाःKshatriyas
क्षत्रियाः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षत्रिय
FormMasculine, Nominative, Plural
वैश्याःVaishyas
वैश्याः:
Karta
TypeNoun
Rootवैश्य
FormMasculine, Nominative, Plural
शूद्राःShudras
शूद्राः:
Karta
TypeNoun
Rootशूद्र
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
स्वकर्मसुin their own duties/works
स्वकर्मसु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootस्वकर्मन्
FormNeuter, Locative, Plural

जनमेजय उवाच

J
Janamejaya
P
Prajāpati

Educational Q&A

The verse upholds the ideal of righteous kingship: a ruler should be impartial toward all beings and sustain social harmony by ensuring that each group can follow its own dharma (svakarma) without fear or disorder.

Janamejaya is describing the exemplary condition of the realm under a virtuous king: like Prajāpati, he treats all beings with equal regard, and the four varṇas remain peacefully engaged in their respective duties.