Shloka 24

Garuḍa Learns the Cause of Vinatā’s Bondage and the Nāgas Demand Amṛta (Ādi Parva, Adhyāya 23)

Devanagari script

भयान्विता नभसि विमानगामिनो विमानिता विपथगतिं प्रयान्ति ते । ऋषे: सुतस्त्वमसि दयावत: प्रभो महात्मन: खगवर कश्यपस्य ह,पक्षिराज! प्रभो! विमानपर चलनेवाले देवता आपके तेजसे तिरस्कृत एवं भयभीत हो आकाशकमें पथ भ्रष्ट हो जाते हैं। आप दयालु महात्मा महर्षि कश्यपके पुत्र हैं

Translation

โอ้ราชาแห่งปักษา โอ้พระผู้เป็นนาย! แม้เหล่าเทพผู้สัญจรด้วยวิมานก็ยังถูกเดชของท่านกดข่มจนหวาดหวั่น และหลงทางไปในนภา โอ้มหาตมัน โอ้ยอดแห่งนกทั้งหลาย! ท่านเป็นโอรสของมหาฤษีกัศยปผู้เปี่ยมเมตตา

Word by Word

भय-अन्विताःendowed with fear, frightened

नभसिin the sky

विमान-गामिनःmoving in aerial cars (vimānas)

विमानिताःdishonoured, slighted

विपथ-गतिम्a wrong course/wayward path

प्रयान्तिthey go, proceed

तेthey

ऋषेःof the sage

सुतःson

त्वम्you

असिare

दयावतःof the compassionate one

प्रभोO lord

महात्मनःof the great-souled one

खग-वरO best of birds

कश्यपस्यof Kaśyapa

हindeed, surely

पक्षि-राजO king of birds

प्रभोO lord

Speaker

शौनक उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes