Shloka 14
अन्ववेक्ष्यैतदुभयं क्षेमं स्थाद् यत् कुलस्य न: । तद् वै कर्तु पर: कालो मातरेष भवेत् तव,“माँ! इन दोनों बातोंपर विचार करके जिस प्रकार हमारे कुलका कल्याण हो, वही करनेको तुम्हारे लिये यह उत्तम अवसर है
anvavekṣyaitad ubhayaṁ kṣemaṁ syād yat kulasya naḥ | tad vai kartuṁ paraḥ kālo mātereṣa bhavet tava ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “เมื่อพิจารณาทั้งสองประการนี้โดยถี่ถ้วนแล้ว จงกระทำสิ่งที่ทำให้ความผาสุกของวงศ์ตระกูลเรามั่นคงเถิด แม่เอ๋ย นี่คือกาลอันเหมาะสมและชี้ขาดที่สุดสำหรับแม่ที่จะลงมือ”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes reflective judgment (anvavekṣya) and choosing the course that protects the welfare (kṣema) of one’s lineage (kula). Ethical action is framed as timely and responsibility-bound, especially when a decisive moment arrives.
Vaiśampāyana narrates a moment of counsel addressed to a mother-figure: she is urged to consider two alternatives and to act now in the way that best secures the family’s well-being, indicating an urgent, pivotal decision point in the story.