Shloka 55
Jarītā–Śārṅgā-saṃvāda: Ākhu-haraṇa and the Approach of Agni (आखुहरणं अग्न्यागमनश्च)
ततः सम्भृतसम्भारो भूयो रुद्रमुपागमत् । सम्भूता मम सम्भारा: सर्वोपकरणानि च,तदनन्तर सामग्री जुटाकर वे पुनः भगवान् रुद्रके पास गये और बोले--“महादेव! आपकी कृपासे मेरी यज्ञसामग्री तथा अन्य सभी आवश्यक उपकरण जुट गये। अब कल मुझे यज्ञकी दीक्षा मिल जानी चाहिये।” महामना राजाका यह कथन सुनकर भगवान् रुद्रने दुर्वासाको बुलाया और कहा--'द्विजश्रेष्ठ! ये महाभाग राजा श्वैतकि हैं। विप्रेन्द्र! मेरी आज्ञासे तुम इन भूमिपालका यज्ञ कराओ।” यह सुनकर महर्षिने 'बहुत अच्छा” कहकर उनकी आज्ञा स्वीकार कर ली
tataḥ sambhṛtasambhāro bhūyo rudram upāgamat | sambhūtā mama sambhārāḥ sarvopakaraṇāni ca |
ครั้นรวบรวมเครื่องบูชายัญและอุปกรณ์ทั้งปวงพร้อมแล้ว เขาจึงไปเฝ้าพระรุทระอีกครั้งและทูลว่า “ข้าแต่มหาเทวะ ด้วยพระกรุณาของพระองค์ วัสดุแห่งยัญญะและเครื่องประกอบทั้งสิ้นของข้าพเจ้าพร้อมบริบูรณ์แล้ว ขอให้พรุ่งนี้ข้าพเจ้าได้รับทีกษา คือพิธีอภิเษกเข้าสู่ยัญญะเถิด” เมื่อพระรุทระผู้มีพระทัยยิ่งใหญ่ทรงสดับถ้อยคำของพระราชาผู้มีจิตอันประเสริฐนั้นแล้ว จึงทรงเรียกทุรวาสาและมีพระบัญชาว่า “โอ้ผู้ประเสริฐในหมู่ทวิชะ นี่คือพระราชาเศวตะกีผู้ทรงสิริ จงประกอบยัญญะให้แก่กษัตริย์ผู้นี้ตามบัญชาของเรา” ฤๅษีได้ทูลรับว่า “เป็นดังนั้น” แล้วรับพระบัญชานั้นไว้.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage underscores dharmic order in ritual life: a sacrifice should be undertaken only after proper preparation, and it should be conducted under legitimate authority—divine sanction and a qualified priest—while the patron remains humble and truthful about readiness.
After assembling all sacrificial requisites, the patron (identified in the surrounding prose as King Śvaitaki) approaches Rudra again and requests initiation for the sacrifice. Rudra responds by summoning the sage Durvāsā and instructing him to officiate the king’s yajña; Durvāsā accepts.