Shloka 3
Khāṇḍava-dāha: Indra’s Countermeasures and the Nāga Aśvasena’s Escape (आदि पर्व, अध्याय २१८)
प्रासादै रत्नचित्रैश्व॒ गिरेस्तस्य समन्ततः । स देश: शोभितो राजन् कल्पवृक्षैश्न सर्वश:,राजन! उस पर्वतके चारों ओर रत्नजटित विचित्र राजभवन और कल्पवृक्ष थे, जिनसे उस स्थानकी बड़ी शोभा हो रही थी
prāsādai ratnacitraiś ca gires tasya samantataḥ | sa deśaḥ śobhito rājan kalpavṛkṣaiś ca sarvaśaḥ ||
ข้าแต่พระราชา รอบภูเขานั้นมีปราสาทอันวิจิตรประดับด้วยรัตนะแวววาวนานาพรรณ และทั่วทุกแห่งมีต้นกัลปพฤกษ์อยู่ดาษดื่น; ด้วยเหตุนั้นสถานที่ทั้งมวลจึงส่องประกายรุ่งเรืองอย่างยิ่ง
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse conveys that splendor, abundance, and orderly beauty are marks of an auspicious, well-established realm; such imagery in epic narrative often signals divine favor or the fruit of right arrangement and merit, even when presented descriptively rather than as direct moral instruction.
Vaiśampāyana is describing a remarkable locale around a mountain: jeweled palaces stand on every side and wish-fulfilling trees are found everywhere, emphasizing the extraordinary magnificence of the setting.