Shloka 20
Indraprastha Prosperity and the Arjuna–Kṛṣṇa Yamunā Excursion (इन्द्रप्रस्थ-वैभवम् तथा यमुनाविहारः)
अपुत्र: प्रसवेनार्थी तपस्तेपे स उत्तमम् । उग्रेण तपसा तेन देवदेव: पिनाकधृक्,“उनके कोई पुत्र नहीं था, अतः उन्होंने पुत्रकी इच्छासे उत्तम तपस्या प्रारम्भ की। पार्थ! उन्होंने उस उग्र तपस्यासे पिनाकधारी देवाधिदेव महेश्वरको संतुष्ट कर लिया। तब देवदेवेश्वर भगवान् उमापति उन्हें वरदान देते हुए बोले--“तुम्हारे कुलमें एक-एक संतान होती जायगी”
aputraḥ prasavenārthī tapastepe sa uttamam | ugreṇa tapasā tena devadevaḥ pinākadhṛk |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—พระองค์ไร้โอรส จึงปรารถนาจะได้สืบสกุลและทรงบำเพ็ญตบะอันประเสริฐ. ด้วยตบะอันเข้มข้นนั้น พระผู้เป็นเทพเหนือเทพ ผู้ทรงปิณากะ คือพระมหेशวร (ศิวะ) ก็ทรงพอพระทัย. แล้วพระอุมาปติประทานพร ตรัสว่า—“ในวงศ์ของเจ้า จักมีบุตรสืบต่อกันไปโดยลำดับ.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Intense, disciplined tapas undertaken with a focused aim—here, the desire for progeny—can bear fruit when aligned with reverence and perseverance; outcomes are portrayed as arising through divine grace rather than mere personal claim.
A sonless man performs severe austerities to obtain offspring, pleases Śiva (the bearer of Pināka), and receives a boon from Umāpati that children will continue to be born in his lineage.