Shloka 16
Tīrtha-Sevana and the Cursed Apsaras
Grāha-Encounter at Saubhadra Tīrtha
यदा क्षोभं नोपयाति नार्तिमन्यतरस्तयो: । ततः स्त्रियस्ता भूतं च सर्वमन्तरधीयत,जब उन दोनोंमेंसे एक भी न तो इन घटनाओंसे क्षुब्ध हुआ और न किसीके मनमें कष्टका ही अनुभव हुआ, तब वे मायामयी स्त्रियाँ और वह राक्षस सब-के-सब अदृश्य हो गये
yadā kṣobhaṃ nopayāti nārtim anyataras tayoḥ | tataḥ striyas tā bhūtaṃ ca sarvam antaradhīyata ||
เมื่อทั้งสองไม่มีผู้ใดหวั่นไหว ไม่เกิดความกระเพื่อมในใจ และไม่มีผู้ใดรู้สึกทุกข์ในจิตแล้ว สตรีมายาเหล่านั้นและสรรพสิ่งนั้น—ทั้งหมด—ก็อันตรธานหายไปจากสายตา
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse highlights inner steadiness: when one does not succumb to agitation (kṣobha) or distress (ārti) in the face of provocations and illusions, deceptive forces lose their power and fade away.
A rākṣasa’s display involving illusory women is meant to disturb the two individuals. Since neither becomes mentally shaken or pained, the illusion collapses and the women and the being vanish from sight.