Shloka 20
Arjuna Restores a Brāhmaṇa’s Cattle and Accepts Forest Exile
Satya-vrata at Khaṇḍavaprastha
धृतराष्ट्रश्न पाउ्चाल्य त्वया सम्बन्धमीयिवान् । कृतार्थ मन्यते55त्मानं तथा सर्वेडपि कौरवा:,पांचालनरेश! राजा धृतराष्ट्र आपके सम्बन्धी होकर अपने-आपको कृतार्थ मानते हैं। यही दशा समस्त कौरवोंकी है
Dhṛtarāṣṭraḥ pāñcālya tvayā sambandham īyivān | kṛtārthaṃ manyate ātmānaṃ tathā sarve ’pi kauravāḥ ||
วิทุระกล่าวว่า “ข้าแต่พระราชาแห่งปัญจาละ ธฤตราษฏระเมื่อได้ผูกสัมพันธ์เป็นเครือญาติกับพระองค์แล้ว ก็ทรงเห็นว่าพระองค์บรรลุความสมปรารถนา; และเหล่ากุรุทั้งปวงก็ล้วนถือว่าตนได้สำเร็จประโยชน์ด้วยพันธไมตรีนี้เช่นกัน”
विदुर उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how royal houses measure success through strategic kinship and alliances; Vidura’s framing implicitly invites ethical scrutiny—whether political “fulfillment” grounded in alliance serves dharma or merely ambition.
Vidura addresses the Pāñcāla king and notes that Dhṛtarāṣṭra and the Kauravas feel gratified because they have secured a familial connection with the Pāñcālas, treating the relationship as a major political gain.