Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

कर्णस्य मन्त्रः — Duryodhana-प्रति नीति-विचारः

Karna’s Counsel on Strategy toward the Pāṇḍavas

वैश्यान्‌ वा गुणसम्पन्नानथवा शूद्रयोनिजान्‌ । मायामास्थाय वा वि्रांश्वरत: सर्वतोदिशम्‌,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! तदनन्तर महातेजस्वी, उदारचित्त, पांचालराज द्रुपदने अत्यन्त कान्तिमान्‌ कुन्तीपुत्र राजकुमार युधिष्ठिरको (अपने पास) बुलाकर ब्राह्मणोचित आतिथ्य-सत्कारके द्वारा उन्हें अपनाकर पूछा -- हमें कैसे ज्ञात हो कि आपलोग किस वर्णके हैं? हम आपको क्षत्रिय, ब्राह्मण, गुणसम्पन्न वैश्य अथवा शूद्र क्या समझें? अथवा मायाका आश्रय लेकर ब्राह्मगरूपसे सब दिशाओंमें विचरनेवाले आपलोगोंको हम कोई देवता मानें?

vaiśyān vā guṇasampannān athavā śūdrayonijān | māyām āsthāya vā viprāṁś carataḥ sarvato diśam ||

หรือว่าเจ้าทั้งหลายเป็นไวศยะผู้ทรงคุณ หรือเกิดในชาติกำเนิดศูทร? หรืออาศัยมายาแล้วสวมคราบพราหมณ์ เที่ยวไปทั่วทุกทิศ?

वैश्यान्Vaishyas
वैश्यान्:
Karma
TypeNoun
Rootवैश्य
FormMasculine, Accusative, Plural
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
गुणसम्पन्नान्endowed with virtues/qualities
गुणसम्पन्नान्:
Karma
TypeAdjective
Rootगुणसम्पन्न
FormMasculine, Accusative, Plural
अथवाor else
अथवा:
TypeIndeclinable
Rootअथवा
शूद्रयोनिजान्those born in a Shudra womb/origin
शूद्रयोनिजान्:
Karma
TypeNoun
Rootशूद्रयोनिज
FormMasculine, Accusative, Plural
मायाम्illusion, magical power
मायाम्:
Karma
TypeNoun
Rootमाया
FormFeminine, Accusative, Singular
आस्थायhaving resorted to / having assumed
आस्थाय:
TypeVerb
Rootआ-स्था
FormAbsolutive (Gerund)
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
व्रांशुBrahman-form/disguise (reading uncertain)
व्रांशु:
Karma
TypeNoun
Rootव्रांशु
FormMasculine, Accusative, Singular
व्रत:vow, observance (reading uncertain in context)
व्रत::
Karta
TypeNoun
Rootव्रत
FormNeuter, Nominative, Singular
सर्वतःon all sides, everywhere
सर्वतः:
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः
दिशम्direction
दिशम्:
Karma
TypeNoun
Rootदिश्
FormFeminine, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
D
Drupada
Y
Yudhiṣṭhira
P
Pāñcāla

Educational Q&A

The passage highlights ethical caution in judging identity by outward marks alone. Varṇa is treated as a serious social category, yet Drupada acknowledges the possibility of disguise (māyā) and even divinity, implying that conduct and truthfulness must ultimately clarify who someone is.

After welcoming Yudhiṣṭhira with Brahmin-style hospitality, Drupada seeks to determine who the visitors truly are. He asks whether they are Kṣatriyas, Brāhmaṇas, virtuous Vaiśyas, Śūdras, or perhaps beings moving about under a Brahmin disguise through māyā.