Shloka 12
द्रौपदी-वरण-प्रत्ययः — Intelligence Reports and the Kaurava Court’s Response
निःसंशयं क्षत्रियपुड्रवास्ते यथा हि युद्ध कथयन्ति राजन् । आशा हि नो व्यक्तमियं समृद्धा मुक्तान् हि पार्थाज्छूणुमो डग्निदाहात्,राजन! जिस प्रकार वे युद्धका वर्णन करते थे, उससे यह मान लेनेमें तनिक भी संदेह नहीं रह जाता कि वे लोग क्षत्रियशिरोमणि हैं। हमने सुना है, कुन्तीके पुत्र लाक्षागृहकी आगमें जलनेसे बच गये हैं। अतः हमारे मनमें जो पाण्डवोंसे सम्बन्ध करनेकी अभिलाषा थी, अवश्य वही सफल हुई जान पड़ती है
niḥsaṁśayaṁ kṣatriya-puṅgavās te yathā hi yuddhaṁ kathayanti rājan | āśā hi no vyaktam iyaṁ samṛddhā muktān hi pārthāc chrūṇumo ’gnidāhāt ||
ธฤษฏทยุมน์กล่าวว่า “ข้าแต่พระราชา มิอาจสงสัยได้เลย จากวิธีที่พวกเขากล่าวถึงศึกสงคราม ย่อมเป็นยอดแห่งกษัตริย์นักรบโดยแท้ เราได้ยินมาว่าโอรสของปฤถา (กุนตี) คือเหล่าปาณฑพ ได้รอดพ้นจากเพลิงเผาเรือนยางรักแล้ว ดังนั้นความปรารถนาในดวงใจของเราที่จะผูกไมตรีสัมพันธ์กับปาณฑพ ย่อมปรากฏชัดว่าจะสำเร็จสมดังหมาย”
धृष्टह्ुम्न उवाच
Educational Q&A
The verse highlights recognition of kṣatriya character through speech and attitude toward battle, and it frames political-ethical alliance-making as grounded in dharma and rightful kinship rather than mere opportunism—hope becomes ‘fulfilled’ when the righteous are preserved from adharma (the lac-house plot).
Dhṛṣṭadyumna addresses a king, stating that the men being discussed must be eminent kṣatriyas based on their account of warfare. He reports the news that Kuntī’s sons, the Pāṇḍavas, have escaped the burning of the lac-house, and he interprets this as a sign that their wish to establish relations/alliance with the Pāṇḍavas will succeed.