Shloka 4
Draupadī-vivāha-vidhāna
The Ritual Formalization of Draupadī’s Marriage
कुन्त्युवाच इयं तु कन्या द्रुपदस्य राज्ञ: तवानुजाभ्यां मयि संनिविष्टा यथोचितं पुत्र मयापि चोक्तं समेत्य भुड्क्तेति नृप प्रमादात्,कुन्तीने कहा--बेटा! यह राजा द्रुपदकी कन्या द्रौपदी है। तुम्हारे छोटे भाई भीमसेन और अर्जुनने इसे भिक्षा कहकर मुझे समर्पित किया और मैंने भी (इसे देखे बिना ही) भूलसे (भिक्षा ही समझकर) अनुरूप उत्तर दे दिया--'तुम सब लोग मिलकर इसे पाओ'
kuntī uvāca—iyaṃ tu kanyā drupadasya rājñaḥ tavānujābhyāṃ mayi saṃniviṣṭā | yathocitaṃ putra mayāpi coktaṃ sametya bhuṅkteti nṛpa pramādāt ||
กุนตีตรัสว่า “ลูกเอ๋ย นางผู้นี้คือธราวปที ธิดาแห่งพระเจ้าทรุปทะ น้องชายของเจ้า ภีมเสนและอรชุน นำนางมามอบแก่ข้าโดยเรียกว่า ‘ทาน’ และข้าก็มิได้เห็นนาง จึงเผลอตอบตามถ้อยคำสำหรับทานว่า ‘จงแบ่งกันร่วมกัน’ ข้าแต่พระราชา วาจานั้นหลุดไปด้วยความเผลอเรอ”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical weight of speech and the unintended consequences of words spoken according to habit or duty. Kuntī’s ‘proper’ response to alms, uttered without full knowledge, becomes binding and shapes a major dharmic dilemma, illustrating how intention, context, and responsibility intersect in dharma.
After the svayaṃvara, Bhīma and Arjuna bring Draupadī home and, calling her ‘bhikṣā’ (alms), present her to their mother. Kuntī, not seeing what has been brought, tells them to share it together—an inadvertent instruction that sets the stage for Draupadī’s marriage to the five Pāṇḍavas.