Shloka 146
Ādi Parva, Adhyāya 181 — Svayaṃvara Aftermath: Arjuna–Karna Exchange and Bhīma–Śalya Contest
प्रसीद नृपतिश्रेष्ठ भर्तायं मे विसृज्यताम् । “मेरा ऋतुकाल प्राप्त है, मैं पतिके कष्टसे दुःख पा रही हूँ। मैं संतानकी इच्छासे पतिके समीप आयी थी और उनसे मिलकर अभी अपनी इच्छा पूर्ण नहीं कर पायी हूँ। नृपश्रेष्ठ! ऐसी दशामें आप मुझपर प्रसन्न होइये और मेरे इन पतिदेवताको छोड़ दीजिये'
prasīda nṛpatiśreṣṭha bhartāyaṁ me visṛjyatām |
กัณฑรรพกล่าวว่า “ขอพระองค์ทรงเมตตาเถิด โอ้พระราชาผู้ประเสริฐ โปรดปล่อยสามีของข้าพเจ้านี้เถิด ฤดูกาลแห่งการปฏิสนธิของข้าพเจ้ามาถึงแล้ว และข้าพเจ้าทุกข์เพราะความทุกข์ของสามี ข้าพเจ้ามาหาสามีด้วยความปรารถนาจะมีบุตร แต่ยังไม่อาจให้ความปรารถนานั้นสำเร็จด้วยการร่วมสังวาสกับเขาได้ ดังนั้น โอ้พระราชา โปรดทรงพอพระทัยในสภาพนี้และปล่อยนายของข้าพเจ้าเถิด”
गन्धर्व उवाच
Educational Q&A
The verse appeals to royal dharma and compassion: a ruler should restrain force and act with fairness, especially in matters of marriage and bodily autonomy. It also foregrounds the ethical weight of a wife’s legitimate desire for progeny within the bounds of her marital relationship.
A Gandharva woman pleads with a king to release her husband. She explains that her fertile period has arrived and that she is distressed because separation and her husband’s suffering prevent marital union and the fulfillment of her wish for children.