Shloka 9
धृष्टद्युम्नेन समागतक्षत्रियगणगणना
Dhṛṣṭadyumna’s Enumeration of Assembled Kṣatriyas
सा तमग्निसमं विप्रमनुचिन्त्य सरिद्वरा । शतधा विद्रुता यस्माच्छतद्रुरिति विश्रुता,वह श्रेष्ठ नदी ब्रह्मर्षि वसिष्ठको अग्निके समान तेजस्वी जान सैकड़ों धाराओंमें फ़ूटकर इधर-उधर भाग चली। इसीलिये वह “शतद्र' नामसे विख्यात हुई
sā tam agnisamaṁ vipram anucintya saridvarā | śatadhā vidrutā yasmāc chatadrur iti viśrutā ||
แม่น้ำอันประเสริฐนั้นครั้นระลึกถึงพราหมณ์ผู้รุ่งโรจน์ดุจเปลวเพลิง ก็แตกออกเป็นร้อยสายแล้วไหลหนีไปทุกทิศ ด้วยเหตุที่ไหลเป็นร้อยทางเช่นนั้น นางจึงเป็นที่รู้จักในนามว่า ‘ศตทรู’
गन्धर्व उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral-spiritual idea that tapas and brahminical radiance (tejas) command profound respect: even the natural world is portrayed as reacting to the presence of intense ascetic power, encouraging humility and restraint before sanctity.
A river, described as the foremost among rivers, sees/considers a brahmin whose brilliance is like fire and then breaks into a hundred channels and rushes away; from this hundredfold flow she becomes famous by the name Śatadrū.