Shloka 28
धृष्टद्युम्नेन समागतक्षत्रियगणगणना
Dhṛṣṭadyumna’s Enumeration of Assembled Kṣatriyas
रक्षसा विप्रमुक्तो5थ स नृपस्तद् वनं महत् | तेजसा रज्जयामास संध्याभ्रमिव भास्कर:,उस (मन्त्रपूत जलके प्रभावसे) राक्षसने भी राजाको छोड़ दिया। फिर तो भगवान् भास्कर जैसे संध्याकालीन बादलोंको अपनी (अरुण) किरणोंसे रँँग देते हैं, उसी प्रकार राजाने अपने (सहज) तेजसे उस महान् वनको अनुरंजित कर दिया
rakṣasā vipramukto 'tha sa nṛpas tad vanaṁ mahat | tejasā rajjayāmāsa sandhyābhram iva bhāskaraḥ ||
ด้วยอานุภาพแห่งน้ำที่ชำระด้วยมนตร์ รากษสก็ปล่อยพระราชา แล้วพระราชาก็ทำให้ป่าใหญ่นั้นสว่างไสวด้วยรัศมีโดยธรรมชาติของตน—ดุจพระอาทิตย์แต้มเมฆยามสนธยาด้วยรัศมีสีอรุณ
गन्धर्व उवाच
Educational Q&A
True authority is shown not merely by force but by inner tejas—self-possessed radiance and dignity. The verse contrasts demonic coercion with the king’s inherent splendor that naturally brings order and clarity, like sunlight transforming twilight clouds.
After the rākṣasa releases him, the king proceeds in the great forest. His presence is described poetically: his innate brilliance seems to suffuse and ‘color’ the forest, compared to the Sun coloring the clouds at twilight.