Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

वसिष्ठ-प्रशंसा

Vasiṣṭha as Purohita: Ascetic Mastery and Royal Counsel

ततस्ते ब्राह्मणा: सर्वे क्षत्रियाश्व सुविस्मिता: । वैश्या: शृूद्राश्व मुदिताश्षक्रु्ब्रह्ममहं तदा,तब तो वे सब ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य और शूद्र आश्वर्यचकित हो आनन्दमें निमग्न हो गये। उस समय उन्होंने ब्राह्मणोंके उपलक्ष्यमें महान्‌ उत्सव मनाया

tataste brāhmaṇāḥ sarve kṣatriyāś ca suvismitāḥ | vaiśyāḥ śūdrāś ca muditāḥ śakruḥ brahma-mahaṁ tadā ||

ครั้นแล้วพราหมณ์ทั้งหลายและกษัตริย์ทั้งปวงต่างพิศวงยิ่งนัก ส่วนแพศย์และศูทรก็ปลาบปลื้มยินดีจมอยู่ในความรื่นเริง ในกาลนั้นพวกเขาจัดมหาเทศกาลเพื่อถวายเกียรติแด่พราหมณ์ทั้งหลาย

ततःthen/thereupon
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
Formindeclinable (ablatival adverb)
तेthey/those
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine nominative plural
ब्राह्मणाःBrahmins
ब्राह्मणाः:
Karta
TypeNoun
Rootब्राह्मण
Formmasculine nominative plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
Formmasculine nominative plural
क्षत्रियाःKshatriyas
क्षत्रियाः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षत्रिय
Formmasculine nominative plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
Formindeclinable
सुविस्मिताःgreatly astonished
सुविस्मिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसुविस्मित
Formmasculine nominative plural
वैश्याःVaishyas
वैश्याः:
Karta
TypeNoun
Rootवैश्य
Formmasculine nominative plural
शूद्राःShudras
शूद्राः:
Karta
TypeNoun
Rootशूद्र
Formmasculine nominative plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
Formindeclinable
मुदिताःgladdened/joyful
मुदिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootमुदित
Formmasculine nominative plural (past passive participle from √मुद् 'to rejoice')
चक्रुःthey did/made
चक्रुः:
TypeVerb
Root√कृ
Formperfect (liṭ), 3rd person plural, parasmaipada
ब्रह्ममहम्a great Brahmin-festival (Brahma-maha)
ब्रह्ममहम्:
Karma
TypeNoun
Rootब्रह्ममह
Formmasculine accusative singular
तदाat that time
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
Formindeclinable (temporal adverb)

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Brāhmaṇas
K
Kṣatriyas
V
Vaiśyas
Ś
Śūdras
B
brahma-maha (festival)

Educational Q&A

The verse highlights a dharmic ideal: society collectively honours sacred learning and the Brāhmaṇas (as custodians of Vedic knowledge), and shared joy arises when different social groups participate harmoniously in a righteous celebration.

Vaiśampāyana narrates that people of all four varṇas—Brāhmaṇas, Kṣatriyas, Vaiśyas, and Śūdras—are astonished and delighted, and they organize a grand festival (brahma-maha) specifically to honour the Brāhmaṇas.