Shloka 203
मन्दर-समुद्रमन्थन-वर्णनम् / Description of the Churning of the Ocean with Mount Mandara
न करिष्यस्यनड़ू वा व्यज्रं वापि तपस्विनम् । और मा! यह जो दूसरे अण्डेमें तेरा पुत्र है, यही तुझे दासीभावसे छुटकारा दिलायेगा किंतु माता! ऐसा तभी हो सकता है जब तू इस तपस्वी पुत्रको मेरी ही तरह अण्डा फोड़कर अंगहीन या अधूरे अंगोंसे युक्त न बना देगी
na kariṣyasi naḍū vā vyajraṃ vāpi tapasvinam | aur mā! yaḥ yo dvitīye aṇḍe tava putraḥ, sa eva tvāṃ dāsībhāvāt mocayiṣyati; kintu mātaḥ, tad evaṃ bhaviṣyati yadi tvaṃ imaṃ tapasvinaṃ putraṃ mamaiva iva aṇḍaṃ sphoṭayitvā aṅgahīnaṃ vā adhūraiḥ aṅgaiḥ yuktaṃ na kariṣyasi ||
เศานกะกล่าวว่า “แม่เอ๋ย อย่าทำเช่นนั้น—อย่าเจาะไข่ก่อนกาล และอย่าทำร้ายบุตรผู้บำเพ็ญตบะนั้น แม่เอ๋ย บุตรที่อยู่ในไข่ใบที่สองของเจ้านั่นเองจะเป็นผู้ปลดเจ้าให้พ้นจากภาวะแห่งความเป็นทาส แต่สิ่งนั้นจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อเจ้าไม่ทำเหมือนที่ทำกับข้า คือไม่ผ่าไข่ให้แตกจนเขาเกิดมาเป็นผู้พิการหรือมีอวัยวะไม่ครบถ้วน”
शौनक उवाच
Educational Q&A
The passage warns against impatience and harmful haste: ethical responsibility requires allowing what is meant to mature naturally, because premature interference can cause lasting harm and obstruct the very good one hopes to obtain (here, the mother’s release from servitude).
Śaunaka addresses his mother, urging her not to crack the second egg as she did earlier. He foretells that the child within the second egg will free her from servitude, but only if she refrains from prematurely breaking the egg and thereby causing the child to be born crippled or incomplete.