Shloka 153
मन्दर-समुद्रमन्थन-वर्णनम् / Description of the Churning of the Ocean with Mount Mandara
अण्डाभ्यां विनतायास्तु मिथुन न व्यदृश्यत । दासियोंने अत्यन्त प्रसन्न होकर दोनोंके अण्डोंको गरम बर्तनोंमें रख दिया। वे अण्डे पाँच सौ वर्षोतक उन्हीं बर्तनोंमें पड़े रहे। तत्पश्चात् पाँच सौ वर्ष पूरे होनेपर कद्भूके एक हजार पुत्र अण्डोंको फोड़कर बाहर निकल आये; परंतु विनताके अण्डोंसे उसके दो बच्चे निकलते नहीं दिखायी दिये
śaunaka uvāca | aṇḍābhyāṁ vinatāyās tu mithunaṁ na vyadṛśyata |
เศานกะกล่าวว่า “แต่จากไข่ทั้งสองของวินตา มิได้เห็นว่ามีลูกคู่ใดฟักออกมาเลย ฝ่ายนางทาสีทั้งหลายยินดีนัก จึงนำไข่ไปวางไว้ในภาชนะที่ให้ความร้อนเพื่อรักษาไออุ่น ไข่เหล่านั้นนอนอยู่เช่นนั้นถึงห้าร้อยปี ครั้นครบห้าร้อยปี บุตรทั้งพันของกัทรูก็เจาะเปลือกไข่ของตนออกมา แต่ไข่ของวินตานั้น ลูกทั้งสองยังไม่ปรากฏ”
शौनक उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the role of kāla (time) and daiva (destiny) in fruition: even with similar beginnings, results may not ripen equally. It cautions against impatience and comparison, which can fuel resentment and future conflict.
Śaunaka reports that while Kadru’s thousand sons hatch after five hundred years, Vinatā’s two eggs still do not yield visible offspring. The contrast sets up the tension between Kadru and Vinatā and foreshadows later events involving the Nāgas and Vinatā’s son (Garuḍa).