Shloka 10
आर्जुन–गन्धर्वसंवादः
Arjuna–Gandharva Dialogue on Honor, Night-Power, and Purohita-Nīti
त्वयि त्वरोगे निर्मुक्ते माता भ्राता च मे शिशु: । संतानश्लैव पिण्डश्न प्रतिष्ठास्यत्यसंशयम्,“यदि आप मृत्युके संकटसे मुक्त एवं नीरोग रहे तो मेरी माता, मेरा नन््हा-सा भाई, संतान-परम्परा और पिण्ड (श्राद्धकर्म)--ये सब स्थिर रहेंगे; इसमें संशय नहीं है
tvayi tvaroge nirmukte mātā bhrātā ca me śiśuḥ | santānaś caiva piṇḍaś ca pratiṣṭhāsyaty asaṁśayam ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “หากท่านพ้นจากโรคที่บังเกิดฉับพลันนี้ และยังมีชีวิตอยู่โดยปราศจากโรคภัยแล้ว มารดาของเรา น้องชายตัวน้อยของเรา สายสืบสกุล และพิธีบูชาพิณฑะในศราทธะ—ทั้งหมดนี้จะมั่นคงแน่นอน ปราศจากข้อสงสัย”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse links an individual’s survival and well-being to the stability of family dharma: protection of dependents (mother, younger brother), continuity of lineage (santāna), and the maintenance of ancestral obligations (piṇḍa/śrāddha). Personal health is framed as ethically consequential for social and ritual continuity.
The speaker expresses urgent concern for the addressee’s recovery from a sudden illness, emphasizing that the welfare of the household—care for close kin, continuation of descendants, and performance of ancestral rites—depends upon that recovery.