Ādi Parva, Adhyāya 158 — Aṅgāraparṇa-saṃvāda and Gaṅgā-tīrtha Saṃghaṭṭa
Encounter at the Gaṅgā ford
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके ४ ३ श्लोक मिलाकर कुल ४५३ श्लोक हैं) #ीद>-3८5>> हम ्ीसा्िस - यावन्तो यस्य संयोगा द्रव्यैरिष्टर्भवन्त्युत । तावन्तो5स्य निखन्यन्ते हृदये शोकशड्भकव: ।। सप्तपञ्चाशर्दाधिकशततमोब ध्याय: ब्राह्मणीका स्वयं मरनेके लिये उद्यत होकर पतिसे जीवित रहनेके लिये अनुरोध करना ब्राह्मण्युवाच न संतापस्त्वया कार्य: प्राकृतेनेव कहिचित् । न हि संतापकालो<थयं वैद्यस्य तव विद्यते,ब्राह्मणी बोली--प्राणनाथ! आपको साधारण मनुष्योंकी भाँति कभी संताप नहीं करना चाहिये। आप विद्दान् हैं, आपके लिये यह संतापका अवसर नहीं है
brāhmaṇy uvāca | na santāpas tvayā kāryaḥ prākṛteneva karhi cit | na hi santāpakālo 'yaṃ vaidyasya tava vidyate ||
พราหมณีกล่าวว่า “โอ้ผู้เป็นที่พึ่งแห่งชีวิต ข้าขอให้ท่านอย่าเศร้าโศกดุจคนสามัญเลย ท่านเป็นบัณฑิต สำหรับท่าน นี่มิใช่กาลแห่งการคร่ำครวญ”
ब्राह्मण उवाच
The verse urges restraint and clarity in the face of suffering: a person grounded in knowledge and duty should not collapse into ordinary lamentation, but respond with steadiness and discernment.
A Brahmin woman addresses her husband (described as a learned/physician-like figure) and tries to dissuade him from grief, framing his learning and role as incompatible with despair at this moment.