Shloka 20
एकचक्रानिवासे ब्राह्मणगृहदुःखश्रवणम् | Hearing the Brāhmaṇa Household’s Distress at Ekacakrā
प्राज्ञ: प्राज्प्रलापज्ञ: प्रलापज्ञमिदं वच: । प्राज्ञ प्राज्ञ: प्रलापज्ञ: प्रलापज्ञं वचो5ब्रवीत्,विदुरजी बुद्धिमान् तथा मूढ़ म्लेच्छोंकी निरर्थक-सी प्रतीत होनेवाली भाषाके भी ज्ञाता थे। इसी प्रकार युधिष्ठिर भी उस म्लेच्छभाषाको समझ लेनेवाले तथा बुद्धिमान् थे। अतः उन्होंने युधिष्ठिस्से ऐसी कहनेयोग्य बात कही, जो म्लेच्छभाषाके जानकार एवं बुद्धिमान् पुरुषको उस भाषामें कहे हुए रहस्यका ज्ञान करा देनेवाली थी, किंतु जो उस भाषाके अनभिभक्ञ पुरुषको वास्तविक अर्थका बोध नहीं कराती थी
Vaiśampāyana uvāca: prājñaḥ prājñapralāpajñaḥ pralāpajñam idaṃ vacaḥ | prājña prājñaḥ pralāpajñaḥ pralāpajñaṃ vaco ’bravīt |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—วิดูระเป็นบัณฑิตแท้ และชำนาญแม้ถ้อยคำที่ผู้ไม่ชำนาญฟังแล้วเห็นว่าเลอะเลือนหรือไร้ความหมาย—ดุจภาษาของชนต่างแดน ยุธิษฐิระก็เป็นผู้มีปัญญา เข้าใจถ้อยคำเชิงสัญญะนั้นได้ เพราะฉะนั้นวิดูระจึงกล่าวกับเขาด้วยวาจาอันคลุมเครือเช่นนั้น ซึ่งเปิดเผยความหมายลับแก่ผู้รู้และผู้มีวิจารณญาณ แต่ไม่เผยเจตนาที่แท้แก่ผู้ไม่รู้วิธีถ้อยคำดังกล่าว
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
True wisdom includes discernment about context and audience: a counselor may convey ethical and strategic guidance in a guarded, coded manner so that only the qualified listener understands, preventing harm that could arise if hostile or unprepared people grasp the message.
The narrator explains that Vidura and Yudhiṣṭhira both understood an obscure/foreign mode of speech. Vidura therefore spoke to Yudhiṣṭhira in that manner, so the intended secret meaning would be clear to Yudhiṣṭhira but remain hidden from others who did not know that speech.