Shloka 80
Hiḍimba’s Approach and Hiḍimbā’s Warning to Bhīmasena (हिडिम्बागमनम् / हिडिम्बा-भयवचनम्)
संग्रहे विग्रहे चैव यत्न: कार्योडनसूयता । उत्साहश्चापि यत्नेन कर्तव्यो भूतिमिच्छता,ऐश्वर्यकी इच्छा रखनेवाले राजाको दूसरोंके दोष न बताकर सदा आवश्यक सामग्रीके संग्रह और शत्रुओंके साथ विग्रह (युद्ध) करनेका प्रयत्न करते रहना चाहिये; साथ ही यत्नपूर्वक अपने उत्साहको बनाये रखना चाहिये
saṅgrahe vigrahe caiva yatnaḥ kāryo 'n asūyatā | utsāhaś cāpi yatnena kartavyo bhūtim icchatā ||
กาณิกะกล่าวว่า: พระราชาผู้ปรารถนาความรุ่งเรืองและอำนาจอธิปไตย พึงไม่เพ่งโทษหรือริษยาผู้อื่น แต่พึงเพียรอยู่เสมอในสองประการ คือ การสั่งสมและจัดการทรัพยากรอันจำเป็นโดยรอบคอบ และความพร้อมที่จะเผชิญศัตรูด้วยการปะทะอันเด็ดขาดเมื่อถึงคราวจำเป็น อีกทั้งต้องจงใจธำรงไว้ซึ่งกำลังใจและความริเริ่ม เพราะความสำเร็จย่อมตั้งอยู่บนความมุ่งมั่นที่ไม่เสื่อมคลาย
कणिक उवाच
Educational Q&A
A ruler seeking prosperity should combine prudent resource-management (saṅgraha) with strategic readiness for conflict (vigraha), while avoiding the habit of blaming others (anasūyatā) and consciously sustaining personal initiative and morale (utsāha).
In Kaṇika’s counsel on kingship and political conduct, he lays down practical principles for maintaining and expanding royal power: gather and secure necessities, confront enemies when needed, and keep one’s resolve strong—without wasting energy in censoriousness toward others.