Shloka 75
Hiḍimba’s Approach and Hiḍimbā’s Warning to Bhīmasena (हिडिम्बागमनम् / हिडिम्बा-भयवचनम्)
योडरिणा सह संधाय शयीत कृतकृत्यवत् । स वृक्षाग्रे यथा सुप्त: पतितः प्रतिबुध्यते,जैसे वृक्षेके ऊपरकी शाखापर सोया हुआ पुरुष जब गिरता है, तब होशमें आता है उसी प्रकार जो अपने शत्रुके साथ संधि करके कृतकृत्यकी भाँति सोता (निश्चिन्त हो जाता) है, वह शत्रुसे धोखा खानेपर सचेत होता है
yo 'riṇā saha sandhāya śayīta kṛtakṛtyavat | sa vṛkṣāgre yathā suptaḥ patitaḥ pratibudhyate ||
ผู้ใดทำสัญญากับศัตรูแล้วเอนกายนอนราวกับภารกิจเสร็จสิ้น—ไร้ความระแวงและพึงพอใจในตน—ย่อมตื่นรู้ก็เมื่อถูกลวงแล้ว ดุจคนหลับอยู่บนยอดไม้ที่ได้สติเมื่อร่วงตกลงมา
कणिक उवाच
Educational Q&A
Do not become complacent after making peace with an enemy; a treaty does not remove the need for vigilance. Trust without caution invites betrayal, and awareness often returns only after harm is done.
Kaṇika is giving counsel in the idiom of political prudence (nīti), warning that one who relaxes after concluding a pact with an adversary is like a man sleeping atop a tree—he realizes the danger only when he falls.