Shloka 60
Hiḍimba’s Approach and Hiḍimbā’s Warning to Bhīmasena (हिडिम्बागमनम् / हिडिम्बा-भयवचनम्)
प्रत्युत्थानासनाद्येन सम्प्रदानेन केनचित् । प्रतिविश्रब्धघाती स्यात् ती3्षणदंष्टो निमग्नक:,(शत्रुके) आनेपर उठकर अगवानी करे, आसन और भोजन दे और कोई प्रिय वस्तु भेंट करे। ऐसे बर्तावोंसे अपने प्रति जिसका पूर्ण विश्वास हो गया हो, उसे भी (अपने लाभके लिये) मारनेमें संकोच न करे। सर्पकी भाँति तीखे दाँतोंसे काटे, जिससे शत्रु फिर उठकर बैठ न सके
pratyutthānāsanādyena sampradānena kenacit | prativiśrabdhaghātī syāt tīkṣṇadaṃṣṭro nimagnakaḥ ||
กาณิกะกล่าวว่า—ด้วยการลุกขึ้นต้อนรับ จัดที่นั่ง และมอบของกำนัลหรือไมตรีจิตอันสุภาพ ย่อมชนะความไว้วางใจของผู้อื่นได้ ครั้นศัตรูหลงเชื่อจนสนิทใจแล้ว หากเป็นประโยชน์แก่ตนก็อย่าลังเลที่จะโค่นเขาลง จงกัดดั่งอสรพิษเขี้ยวคม ให้ศัตรูมิอาจลุกขึ้นได้อีก
कणिक उवाच
Educational Q&A
The verse presents a hard-edged nīti (statecraft) principle: use courteous hospitality and gifts to gain an opponent’s trust, then eliminate him decisively for one’s own advantage—likened to a sharp-fanged serpent’s bite.
In Adi Parva, Kaṇika is speaking in a counsel-like context, articulating ruthless political tactics. This verse specifically recommends feigned goodwill—greeting, seating, gifting—to disarm an enemy psychologically before striking.