Shloka 2
भीमस्य जलान्वेषणं तथा वनविश्रान्तिः
Bhīma’s Search for Water and the Forest Halt
ततः शिष्यात् समानीय आचार्यो<5र्थमचोदयत् । द्रोण: सर्वानशेषेण दक्षिणार्थ महीपते,जनमेजय! तदनन्तर आचार्यने अपने शिष्योंको बुलाकर उन सबसे गुरुदक्षिणाके लिये इस प्रकार कहा--
tataḥ śiṣyān samānīya ācāryo 'rtham acodayat | droṇaḥ sarvān aśeṣeṇa dakṣiṇārtha mahīpate janamejaya |
แล้วอาจารย์โทรณะได้เรียกศิษย์ทั้งหลายมาพร้อมหน้า โอ้พระราชา ชนเมชยะ และได้กล่าวแก่ทุกคนโดยไม่เว้นผู้ใด เรื่องคุรุทักษิณาที่พึงถวาย
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the dharmic expectation that learning entails responsibility: disciples should honor their teacher through dakṣiṇā, a rightful recompense that acknowledges the value of instruction and sustains the tradition.
Vaiśampāyana narrates to King Janamejaya that Droṇa gathered all his students and began to speak to them about the guru’s fee—introducing the episode in which the disciples will be assigned a task or offering as dakṣiṇā.