Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

Jatugṛha-dāhānantara-vṛttāntaḥ

Aftermath of the Lac House Fire

कुन्त्याश्व प्रत्यभिज्ञाय दिव्यलक्षणसूचितम्‌ । पुत्रमज्ेश्वरं स्नेहाच्छन्ना प्रीतिरजायत,दिव्य लक्षणोंसे लक्षित अपने पुत्र अंगराज कर्णको पहचानकर कुन्तीके मनमें बड़ी प्रसन्नता हुई; किंतु वह दूसरोंपर प्रकट न हुई

Vaiśampāyana uvāca: Kuntī aśvam pratyabhijñāya divya-lakṣaṇa-sūcitam | putram ajñeśvaraṃ snehāc channā prītir ajāyata ||

เมื่อกุนตีจำได้ว่าเป็นบุตรของตน คือกรรณะผู้เป็นเจ้าแห่งอังคะ อันมีลักษณะทิพย์เป็นเครื่องบ่งชี้ ความปีติอันลึกซึ้งก็เกิดขึ้นในใจด้วยความรักของมารดา แต่พระนางซ่อนไว้มิให้ผู้ใดรู้

कुन्तीKunti
कुन्ती:
Karta
TypeNoun
Rootकुन्ती
FormFeminine, Nominative, Singular
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
प्रत्यभिज्ञायhaving recognized
प्रत्यभिज्ञाय:
TypeVerb
Rootप्रति-अभि-ज्ञा
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), Non-finite
दिव्य-लक्षण-सूचितम्indicated by divine marks
दिव्य-लक्षण-सूचितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदिव्य + लक्षण + सूचित
FormMasculine, Accusative, Singular
पुत्रम्son
पुत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Accusative, Singular
अङ्ग-ईश्वरम्lord of Anga (king of Anga)
अङ्ग-ईश्वरम्:
Karma
TypeNoun
Rootअङ्ग + ईश्वर
FormMasculine, Accusative, Singular
स्नेहात्out of affection
स्नेहात्:
Apadana
TypeNoun
Rootस्नेह
FormMasculine, Ablative, Singular
छन्नाhidden, concealed
छन्ना:
TypeAdjective
Rootछन्न (√छद्)
Formक्त (past passive participle), Feminine, Nominative, Singular
प्रीतिःjoy, delight
प्रीतिः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रीति
FormFeminine, Nominative, Singular
अजायतarose, was born
अजायत:
TypeVerb
Root√जन्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Atmanepada

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
K
Kuntī
A
aśva (horse)
K
Karṇa (implied as Aṅgarāja)

Educational Q&A

The verse highlights the ethical tension between inner truth and outward restraint: Kuntī’s maternal recognition and joy are real, yet she suppresses public expression, suggesting how social duty, fear of consequences, or dharma-based prudence can compel concealment even of rightful emotions.

Vaiśampāyana narrates that Kuntī recognizes a horse distinguished by divine marks and, through that sign, identifies her son (understood as Karṇa, the Aṅgarāja). She feels intense happiness, but keeps it hidden from others.