Previous Verse
Next Verse

Shloka 53

Adhyāya 123 — Droṇa’s Pedagogy: Arjuna’s Preeminence, Ekalavya’s Self-Training, and the Bhāsa-Lakṣya Trial

दिव्यमाल्याम्बरधरा: सर्वालंकारभूषिता: । उपगायन्ति बीभत्सुं नृत्यन्तेडप्सरसां गणा:,उन सबने दिव्य हार और दिव्य वस्त्र धारण कर रखे थे। वे सब प्रकारके आभूषणोंसे विभूषित थे। अप्सराओंका पूरा दल वहाँ जुट गया था। वे सभी अर्जुनके गुण गाने और नृत्य करने लगीं

divya-mālyāmbara-dharāḥ sarvālaṅkāra-bhūṣitāḥ | upagāyanti bībhatsuṁ nṛtyante ’psarasāṁ gaṇāḥ ||

เหล่าอัปสราทั้งหลายสวมพวงมาลัยทิพย์และอาภรณ์ทิพย์ ประดับด้วยเครื่องอลังการนานาประการ ครั้นมาชุมนุมกัน ณ ที่นั้น ก็เริ่มขับร้องสรรเสริญบีภัตสุ (อรชุน) และร่ายรำ

दिव्यdivine
दिव्य:
Karta
TypeAdjective
Rootदिव्य
FormFeminine, Nominative, Plural
माल्यgarland
माल्य:
Karma
TypeNoun
Rootमाल्य
FormNeuter, Accusative, Singular
अम्बरgarment, cloth
अम्बर:
Karma
TypeNoun
Rootअम्बर
FormNeuter, Accusative, Singular
धरा:bearing, wearing
धरा::
Karta
TypeAdjective
Rootधर (धृ)
FormFeminine, Nominative, Plural
सर्वall
सर्व:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Accusative, Singular
अलंकारornament(s)
अलंकार:
Karma
TypeNoun
Rootअलंकार
FormMasculine, Accusative, Singular
भूषिता:adorned
भूषिता::
Karta
TypeAdjective
Rootभूष्
FormFeminine, Nominative, Plural
उपगायन्तिthey sing (in praise)
उपगायन्ति:
Karta
TypeVerb
Rootगै
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
बीभत्सुम्Arjuna (epithet: Bībhatsu)
बीभत्सुम्:
Karma
TypeNoun
Rootबीभत्सु
FormMasculine, Accusative, Singular
नृत्यन्तेthey dance
नृत्यन्ते:
Karta
TypeVerb
Rootनृत्
FormPresent, Third, Plural, Atmanepada
अप्सरसाम्of the Apsarases
अप्सरसाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअप्सरस्
FormFeminine, Genitive, Plural
गणाःgroups, troops
गणाः:
Karta
TypeNoun
Rootगण
FormMasculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bībhatsu (Arjuna)
A
Apsarases
D
divine garlands (mālya)
D
divine garments (ambara)
O
ornaments (alaṅkāra)

Educational Q&A

The verse highlights how excellence grounded in disciplined heroism and worthy conduct earns honor beyond the human sphere; recognition is portrayed as a natural consequence of merit, not merely social acclaim.

A host of Apsarases, splendidly adorned, assemble and begin singing Arjuna’s praises and dancing, marking a moment of celestial celebration around him.