Shloka 38
Adhyāya 123 — Droṇa’s Pedagogy: Arjuna’s Preeminence, Ekalavya’s Self-Training, and the Bhāsa-Lakṣya Trial
कार्तवीर्यसम: कुन्ति शिवतुल्यपराक्रम: । एष शक्र इवाजय्यो यशस्ते प्रथयिष्यति,“कुन्तिभोजकुमारी! यह बालक कार्तवीर्य अर्जुनके समान तेजस्वी, भगवान् शिवके समान पराक्रमी और देवराज इन्द्रके समान अजेय होकर तुम्हारे यशका विस्तार करेगा। जैसे भगवान् विष्णुने वामनरूपमें प्रकट होकर देवमाता अदितिके हर्षको बढ़ाया था, उसी प्रकार यह विष्णुतुल्य अर्जुन तुम्हारी प्रसन्नताको बढ़ायेगा
kārtavīryasamaḥ kunti śivatulyaparākramaḥ | eṣa śakra ivājayyo yaśas te prathayiṣyati ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า— “โอ กุนตี! เด็กผู้นี้จักมีเดชานุภาพเสมอการ์ตวีรยะ มีวีรฤทธิ์ดุจพระศิวะ และดุจศักระ (พระอินทร์) ผู้มิอาจพิชิตได้ เขาจักแผ่เกียรติยศของเจ้าให้ไกลกว้าง”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames ideal kingship and heroism as a force that uplifts one’s family and benefactors: true prowess is not merely personal strength but a dharmic glory that protects, proves invincibility against injustice, and expands rightful renown (yaśas) for one’s lineage.
Vaiśampāyana delivers a laudatory prediction about Kuntī’s child, describing him through exalted comparisons—Kārtavīrya for might, Śiva for valor, and Indra for invincibility—assuring Kuntī that the child will increase her fame.