Shloka 30
Adhyāya 123 — Droṇa’s Pedagogy: Arjuna’s Preeminence, Ekalavya’s Self-Training, and the Bhāsa-Lakṣya Trial
इत्युक्त: कौरवो राजा वासवेन महात्मना,महात्मा इन्द्रके यों कहनेपर धर्मात्मा कुरुनन्दन महाराज पाण्डु बड़े प्रसन्न हुए और देवराजके वचनोंका स्मरण करते हुए कुन्तीदेवीसे बोले--“कल्याणि! तुम्हारे व्रतका भावी परिणाम मंगलमय है। देवताओंके स्वामी इन्द्र हमलोगोंपर संतुष्ट हैं और तुम्हें तुम्हारे संकल्पके अनुसार श्रेष्ठ पुत्र देना चाहते हैं। वह अलौकिक कर्म करनेवाला, यशस्वी, शत्रुदमन, नीतिज्ञ, महामना, सूर्यके समान तेजस्वी, दुर्धर्ष, कर्मठ तथा देखनेमें अत्यन्त अद्भुत होगा
ity uktaḥ kauravo rājā vāsavena mahātmanā |
ครั้นวาสวะ (อินทร์) ตรัสดังนี้แล้ว พระราชาปาณฑุ ผู้ทรงธรรมแห่งวงศ์กุรุ ก็ยินดีเป็นอย่างยิ่ง ครั้นระลึกถึงพระดำรัสของจอมเทพ จึงตรัสแก่พระนางกุนตีว่า—“โอ้ผู้เป็นมงคล ผลในภายหน้าของพรตของเจ้าจักเป็นสิริมงคลยิ่งนัก อินทร์ผู้เป็นเจ้าแห่งเทวะทั้งปวงทรงพอพระทัยในเรา และประสงค์จะประทานโอรสอันประเสริฐแก่เจ้า ตามที่เจ้าตั้งปณิธานไว้—ผู้กระทำกิจเหนือมนุษย์ มีเกียรติยศ ปราบศัตรู รู้หลักนโยบาย ใจใหญ่ สว่างดุจสุริยัน ยากผู้ใดต้านทาน ขยันกล้าในกิจ และน่าพิศวงแก่ผู้พบเห็น”
शक्र उवाच
Educational Q&A
The passage emphasizes that sincere vows (vrata) and steadfast resolve (saṅkalpa), aligned with dharma, are believed to yield auspicious results, and that ideal rulership values ethical prudence (nīti), self-mastery, and the welfare of the lineage.
Indra (Śakra/Vāsava) has spoken to the Kuru-line king Pāṇḍu. Pāṇḍu, pleased and mindful of Indra’s assurance, turns to Kuntī and foretells that her vow will bear a divinely granted, extraordinary son endowed with royal and heroic virtues.