Shloka 17
Droṇa–Drupada Saṃvāda and Droṇa’s Reception at the Kuru Court (द्रोण-द्रुपद-संवादः; कुरुनगरप्रवेशः)
पाण्डुरुवाच (धन्यो>स्म्यनुगृहीतो$स्मि त्वं नो धात्री कुलस्य हि । नमो महर्षये तस्मै येन दत्तो वरस्तव ।।
pāṇḍur uvāca: dhanyo ’smy anugṛhīto ’smi tvaṃ no dhātrī kulasya hi | namo maharṣaye tasmai yena datto varas tava || na cādharmena dharmajñe śakyāḥ pālayituṃ prajāḥ || adyaiva tvaṃ varārohe prayatasva yathāvidhi | dharmam āvāhaya śubhe sa hi lokeṣu puṇyabhāk ||
ปาณฑูกล่าวว่า “นางผู้เป็นที่รัก เราเป็นผู้มีบุญยิ่งนัก; เจ้าได้เกื้อกูลเราอย่างใหญ่หลวง แท้จริงเจ้านี่เองคือผู้ค้ำจุนวงศ์ตระกูลของเรา ขอคารวะแด่มหาฤๅษีผู้นั้น ผู้ประทานพรเช่นนี้แก่เจ้า และโอ้ผู้รู้ธรรม ย่อมไม่อาจพิทักษ์ไพร่ฟ้าด้วยอธรรมได้ เพราะฉะนั้น นางผู้มีสะโพกงาม จงเพียรในวันนี้เองให้ถูกต้องตามพิธี นางผู้เป็นมงคล จงอัญเชิญ ‘ธรรม’ ก่อนเป็นอันดับแรก เพราะท่านเป็นผู้เที่ยงธรรมและเป็นผู้ทรงบุญในหมู่โลกทั้งหลาย”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Pāṇḍu asserts that governance and the protection of people cannot be grounded in adharma; even urgent dynastic needs must be pursued through a dharmic, properly sanctioned method—hence the insistence on invoking Dharma first and acting yathāvidhi (according to rite).
Pāṇḍu addresses his wife (Kuntī in context), praising her and the sage who granted her a boon/mantra, then urges her to act immediately and ritually to secure offspring for the continuation of the Kuru line—beginning by invoking the deity Dharma.