Droṇotpattiḥ and Dhanurveda-Prāpti
Origin of Droṇa and Acquisition of Martial Science
व्युषिताश्व इति ख्यातो बभूव किल पार्थिव: । पुरा परमधर्मिष्ठ: पूरोर्वशविवर्धन:,“कहते हैं, पूर्वकालमें एक परम धर्मात्मा राजा हो गये हैं। उनका नाम था व्युषिताश्व। वे पूरुवंशकी वृद्धि करनेवाले थे
vyuṣitāśva iti khyāto babhūva kila pārthivaḥ | purā paramadharmiṣṭhaḥ pūror vaśavivardhanaḥ ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “กาลก่อนมีพระราชาพระองค์หนึ่งเลื่องชื่อว่า ‘วยุษิตาศวะ’ ทรงตั้งมั่นในธรรมอย่างยิ่ง และทรงเป็นผู้เพิ่มพูนวงศ์ของปูรุให้รุ่งเรือง”
वैशम्पायन उवाच
The verse foregrounds the ideal of dharmic kingship: a ruler’s greatness is measured not merely by power but by steadfast righteousness and by sustaining and strengthening the social and dynastic order entrusted to him.
Vaiśampāyana introduces an earlier king named Vyuṣitāśva, describing him as exceptionally righteous and as one who advanced the Pūru lineage—setting up a genealogical and moral context for the ensuing account.