Shloka 5
Droṇotpattiḥ and Dhanurveda-Prāpti
Origin of Droṇa and Acquisition of Martial Science
न हाहं मनसाप्यन्यं गच्छेयं त्वदृते नरम् । त्वत्त: प्रतिविशिष्टश्ष॒ कोडन्यो5स्ति भुवि मानव:,“मैं आपके सिवा किसी दूसरे पुरुषसे समागम करनेकी बात मनमें भी नहीं ला सकती। फिर इस पृथ्वीपर आपसे श्रेष्ठ दूसरा मनुष्य है भी कौन
na hāhaṁ manasāpy anyaṁ gaccheyaṁ tvadṛte naram | tvattaḥ prativiśiṣṭaḥ ko 'nyo 'sti bhuvi mānavaḥ ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “ไม่—ไม่มีวัน แม้ในใจก็ไม่อาจยอมคิดจะร่วมสมาคมกับชายอื่นนอกจากท่าน และบนแผ่นดินนี้ ในหมู่มนุษย์ผู้มรรตัย จะมีผู้ใดเลิศยิ่งกว่าท่านเล่า”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds the ethic of exclusive commitment: the speaker asserts unwavering fidelity—so firm that even mental inclination toward another is rejected—while also framing that fidelity through the idealization of the chosen partner as unsurpassed among humans.
In Vaiśampāyana’s narration, a woman responds to a man’s proposal or expectation of union by declaring that she will not accept any other man besides him, reinforcing her stance with a rhetorical question that no one on earth is superior to him.