Shloka 31
कृपकृपी-जननम्
The Birth of Kṛpa and Kṛpī; Kṛpa’s Attainment of Astras
मृगाभिशापान्नष्टं मे जननं हाकृतात्मन: । नृशंसकारिणो भीरु यथैवोपहतं पुरा,“मेरा मन अपने वशमें नहीं, मैं क्रूरतापूर्ण कर्म करनेवाला हूँ। भीरु! इसीलिये मृगके शापसे मेरी संतानोत्पादन-शक्ति उसी प्रकार नष्ट हो गयी है, जिस प्रकार मैंने उस मृगका वध करके उसके मैथुनमें बाधा डाली थी
mṛgābhiśāpān naṣṭaṃ me jananaṃ hākṛtātmanaḥ | nṛśaṃsakāriṇo bhīru yathaivopahataṃ purā ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “ด้วยคำสาปของกวาง พลังในการให้กำเนิดบุตรของเราถูกทำลาย เรามิได้เป็นนายเหนือใจตนเอง เราได้กระทำกรรมอำมหิต โอผู้หวาดหวั่น เพราะฉะนั้นกำลังแห่งการสืบเผ่าพันธุ์ของเราจึงถูกทำให้สิ้นไป—ดุจดังครั้งก่อนที่เราได้ฆ่ากวางนั้นและขัดขวางการสมสู่ของมัน”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Cruel, uncontrolled action (especially violence that disrupts another being’s natural life) rebounds upon the agent: the harm inflicted returns as a corresponding impairment, illustrating karmic retribution and the need for self-mastery (ātma-saṃyama).
A speaker explains that a deer’s curse has destroyed his ability to beget children. He confesses his lack of self-control and cruelty, and frames the loss as a fitting consequence—mirroring how he earlier killed the deer and obstructed its mating.