Shloka 29
कृपकृपी-जननम्
The Birth of Kṛpa and Kṛpī; Kṛpa’s Attainment of Astras
इष्टं दत्तं तपस्तप्तं नियमश्न स्वनुछ्ित: । सर्वमेवानपत्यस्य न पावनमिहोच्यते,“सम्पूर्ण लोकोंमें संतान ही धर्ममयी प्रतिष्ठा है--कुन्ती! सदा धर्मका प्रतिपादन करनेवाले धीर पुरुष ऐसा ही मानते हैं। संतानहीन मनुष्य इस लोकमें यज्ञ, दान, तप और नियमोंका भलीभाँति अनुष्ठान कर ले, तो भी उसके किये हुए सब कर्म पवित्र नहीं कहे जाते
iṣṭaṃ dattaṃ tapastaptaṃ niyamaś ca svanuṣṭhitaḥ | sarvam evānapatyasya na pāvanam ihocyate ||
แม้ผู้ไร้บุตรจะประกอบยัญพิธี ให้ทาน บำเพ็ญตบะ และรักษาวัตรวินัยอย่างดีเพียงใด ก็มิได้กล่าวกันในโลกนี้ว่าสิ่งทั้งปวงนั้นเป็นเครื่องชำระให้เขาบริสุทธิ์โดยสมบูรณ์
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse asserts that, within the epic’s dharma framework, sacrifices, charity, austerity, and observances are not regarded as fully purifying for a person who has no offspring—highlighting progeny as a key pillar of social-religious legitimacy and continuity.
Vaiśampāyana, narrating the Mahābhārata, states a general dharma-principle about the perceived religious and social incompleteness of a childless life, setting ethical context for concerns about lineage and succession in the surrounding story.