Next Verse

Shloka 1

Kuntī’s Appeal for Progeny and the Vyuṣitāśva–Bhadrā Precedent (कुन्ती-पाण्डु संवादः; व्युषिताश्व-भद्रा आख्यानम्)

(दाक्षिणात्य अधिक पाठके १३ ३ श्लोक मिलाकर कुल ४४ ६ “लोक हैं) न्च्स्स्त्ािस्सि (9) £:ानप्ट् एकादशाधिकशततमोड< ध्याय: कुन्तीद्वारा स्वयंवरमें पाण्डुका वरण और उनके साथ विवाह वैशम्पायन उवाच सत्त्वरूपगुणोपेता धर्मारामा महाव्रता । दुहिता कुन्तिभोजस्य पृथा पृुथुललोचना,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! राजा कुन्तिभोजकी पुत्री विशाल नेत्रोंवाली पृथा धर्म, सुन्दर रूप तथा उत्तम गुणोंसे सम्पन्न थी। वह एकमात्र धर्ममें ही रत रहनेवाली और महान्‌ व्रतोंका पालन करनेवाली थी

vaiśampāyana uvāca | sattvarūpaguṇopetā dharmārāmā mahāvratā | duhitā kuntibhojasya pṛthā pṛthulalocanā ||

ไวศัมปายนะกล่าวว่า—โอ้ชนเมชยะ! ปฤถา ธิดาแห่งกุนติภชะ เป็นสตรีเนตรกว้าง เปี่ยมด้วยคุณธรรมและสภาวะอันประเสริฐ รื่นรมย์ในธรรม และมั่นคงในมหาวรต

वैशम्पायनःVaishampayana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
सत्त्व-रूप-गुण-उपेताendowed with good nature, beauty, and virtues
सत्त्व-रूप-गुण-उपेता:
TypeAdjective
Rootउपेत (√इ + उप, क्त)
FormFeminine, Nominative, Singular
धर्म-आरामाdelighting in dharma
धर्म-आरामा:
TypeAdjective
Rootआराम
FormFeminine, Nominative, Singular
महाव्रताof great vows; observing great vows
महाव्रता:
TypeAdjective
Rootमहाव्रत
FormFeminine, Nominative, Singular
दुहिताdaughter
दुहिता:
TypeNoun
Rootदुहितृ
FormFeminine, Nominative, Singular
कुन्तिभोजस्यof Kuntibhoja
कुन्तिभोजस्य:
TypeNoun
Rootकुन्तिभोज
FormMasculine, Genitive, Singular
पृथाPritha (Kunti)
पृथा:
TypeNoun
Rootपृथा
FormFeminine, Nominative, Singular
पृथुल-लोचनाwide-eyed; having large eyes
पृथुल-लोचना:
TypeAdjective
Rootलोचन
FormFeminine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
K
Kuntibhoja
P
Pṛthā (Kuntī)

Educational Q&A

The verse frames Pṛthā (Kuntī) as an ethical ideal: beauty and social status are presented as secondary to sattva (inner moral quality) and steadfast commitment to dharma, suggesting that true nobility is grounded in virtue and disciplined conduct.

The narrator Vaiśampāyana introduces Pṛthā, identifying her as Kuntibhoja’s daughter and describing her qualities—moral disposition, beauty, virtues, and devotion to dharma—setting the stage for the ensuing account of her life and marital alliance in the broader lineage narrative.