Shloka 44
Pāṇḍu’s Marriages, Conquests, and Triumphal Return (पाण्डोर्विवाह-विजय-प्रत्यागमनम्)
अराजकेषु राष्ट्रेषु प्रजानाथा विनश्यति । नश्यन्ति च क्रिया: सर्वा नास्ति वृष्टिन देवता,राज्यमें इस समय कोई राजा नहीं है। बिना राजाके राज्यकी प्रजा अनाथ होकर नष्ट हो जाती है। यज्ञ-दान आदि क्रियाएँ भी लुप्त हो जाती हैं। उस राज्यमें न वर्षा होती है, न देवता वास करते हैं
arājakeṣu rāṣṭreṣu prajā nāthā vināśyati | naśyanti ca kriyāḥ sarvā nāsti vṛṣṭir na devatāḥ ||
ในแว่นแคว้นที่ไร้พระราชา ประชาชนย่อมไร้ที่พึ่งและพินาศ พิธีกรรมทั้งปวง—ยัญญะ ทาน และกิจอันเป็นธรรม—ย่อมเสื่อมสูญ ที่นั่นฝนไม่ตก และเหล่าเทวะก็มิได้สถิตอยู่
व्यास उवाच
Educational Q&A
Legitimate and dharmic governance is essential for the protection of the people and the maintenance of religious and social duties; without a king (i.e., without ordered rule), society deteriorates, rites cease, and prosperity symbolized by rain and divine favor disappears.
Vyāsa is explaining the consequences of a realm being without a ruler: the populace becomes unprotected, communal and sacrificial practices decline, and the land loses prosperity and divine presence—an admonition highlighting the necessity of stable kingship.