Shloka 1
Kuru Prosperity under Bhīṣma and the Succession of Pāṇḍu (कुरुराष्ट्रसमृद्धिः पाण्डुराज्यप्राप्तिश्च)
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके १३ ३ “लोक मिलाकर कुल ११६ ६ “लोक हैं) एकाधिकशततमो< ध्याय: सत्यवतीके गर्भसे चित्रांगद और विचित्रवीर्यकी उत्पत्ति, शान्तनु और चित्रांगदका निधन तथा विचित्रवीर्यका राज्याभिषेक वैशम्पायन उवाच (चेदिराजसुतां ज्ञात्वा दाशराजेन वर्धिताम् । विवाहं कारयामास शास्त्रदृष्टेन कर्मणा ।।) ततो विवाहे निर्वत्ते स राजा शान्तनुर्नुप: । तां कन््यां रूपसम्पन्नां स्वगृहे संन्यवेशयत्,वैशम्पायनजी कहते हैं--सत्यवती चेदिराज वसुकी पुत्री है और निषादराजने इसका पालन-पोषण किया है--यह जानकर राजा शान्तनुने उसके साथ शास्त्रीय विधिसे विवाह किया। तदनन्तर विवाह सम्पन्न हो जानेपर राजा शान्तनुने उस रूपवती कन्याको अपने महलमें रखा
vaiśampāyana uvāca |
cedirājasutāṃ jñātvā dāśarājena vardhitām |
vivāhaṃ kārayāmāsa śāstradṛṣṭena karmaṇā ||
tato vivāhe nirvṛtte sa rājā śāntanur nṛpaḥ |
tāṃ kanyāṃ rūpasampannāṃ svagṛhe saṃnyaveśayat ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า— ครั้นทรงทราบว่านางกุมาริกานั้นเป็นธิดาแห่งกษัตริย์เจที และได้รับการเลี้ยงดูโดยท้าวทาศราชา (หัวหน้าชาวประมง) พระเจ้าศานตนุจึงทรงจัดพิธีอภิเษกตามกรรมวิธีที่ศาสตรบัญญัติ. เมื่อพิธีวิวาห์สำเร็จโดยสมบูรณ์แล้ว พระเจ้าศานตนุก็ทรงรับนางผู้เลอโฉมไว้ในพระราชสำนักของพระองค์โดยชอบธรรม.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes that even when personal desire and complex social origins are involved, a king should regularize relationships through śāstra-sanctioned rites. By arranging a proper vivāha and formally installing the bride in the household, Śāntanu aligns private life with public dharma, protecting legitimacy, lineage, and social trust.
Vaiśampāyana narrates that Śāntanu learns the maiden’s background—she is linked to the Cedi royal line and was raised by the fisher-chief (Dāśarāja). He then has the marriage performed according to scriptural procedure, and after the wedding he brings her into his palace as his queen.