Shloka 70
Āṇīmāṇḍavya–Upākhyāna
The Account of Āṇīmāṇḍavya and the Birth of Vidura
त्वं च शूर: सदामर्षी शस्त्रनित्यश्व भारत | नान्यत्र युद्धात् तस्मात् ते निधनं विद्यते क्वचित्,“भारत! तुम शूरवीर हो। तुम कभी किसीकी बात सहन नहीं कर सकते और सदा अस्त्र-शस्त्रोंके अभ्यासमें ही लगे रहते हो; अतः युद्धके सिवा और किसी कारणसे कभी तुम्हारी मृत्यु होनेकी सम्भावना नहीं है
tvaṃ ca śūraḥ sadāmarṣī śastranityaśva bhārata | nānyatra yuddhāt tasmāt te nidhanaṃ vidyate kvacit ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “และเจ้า โอ้ภารตะ เป็นวีรบุรุษ ไม่ยอมทนต่อการดูหมิ่น และหมกมุ่นอยู่กับการฝึกอาวุธอยู่เสมอ เพราะฉะนั้น สำหรับเจ้าแล้ว ความตายย่อมไม่มีทางมาจากเหตุอื่นใด นอกจากสนามรบ”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames a warrior’s life as governed by temperament and duty: one who is habitually martial and intolerant of affront is portrayed as destined to meet death only in battle, highlighting the Mahābhārata’s linkage of character (svabhāva), kṣatriya-dharma, and fate.
Vaiśampāyana, in his ongoing narration, addresses a descendant of Bharata and characterizes him as a perpetually weapon-practicing hero who cannot endure insult, concluding that such a person’s death is expected to occur only through warfare.