नियोगप्रसङ्गः — The Niyoga Episode: Births of Dhṛtarāṣṭra, Pāṇḍu, and Vidura
स वारुणिस्तपस्तेपे तस्मिन् भरतसत्तम | वने पुण्यकृतां श्रेष्ठ: स्वादुमूलफलोदके,भरतवंशशिरोमणे! उस वनमें स्वादिष्ट फल, मूल और जलकी सुविधा थी, पुण्यवानोंमें श्रेष्ठ वरुणनन्दन महर्षि वसिष्ठ उसीमें तपस्या करते थे
sa vāruṇis tapaḥ tepe tasmin bharatasattama | vane puṇyakṛtāṃ śreṣṭhaḥ svādu-mūla-phalodake ||
โอ ภรตศรেষฐ! ในป่านั้นมีรากไม้และผลไม้รสดี พร้อมทั้งน้ำอุดมสมบูรณ์; วารุณิ ผู้ประเสริฐในหมู่ผู้ทรงบุญ ได้บำเพ็ญตบะอยู่ ณ ที่นั้น
वैशम्पायन उवाच
The verse highlights tapas grounded in simplicity: the virtuous undertake disciplined practice in a pure, minimally sufficient environment (roots, fruits, water), suggesting ethical restraint and non-exploitative living as supports for spiritual progress.
Vaiśampāyana describes Vāruṇi residing in a forest that naturally provides basic sustenance and performing austerities there, establishing the ascetic setting and the character’s merit and spiritual focus.