Shloka 98
अनुक्रमणिकाध्यायः (Anukramaṇikā Adhyāya) — Invocation, Narrator Frame, and Textual Scope
शशास शिष्यमासीनं वैशम्पायनमन्तिके । ससदस्यै: सहासीन: श्रावयामास भारतम्
śaśāsa śiṣyam āsīnaṃ vaiśampāyanam antike | sa-sadasyaiḥ sahāsīnaḥ śrāvayāmāsa bhāratam ||
เมื่อประทับนั่งร่วมกับสภาที่ชุมนุมกัน เขาได้สั่งศิษย์ไวศัมปายนะซึ่งนั่งอยู่ใกล้ ให้สาธยาย ‘ภารตะ’—ดังนั้นประวัติศักดิ์สิทธิ์จึงถูกนำเสนอแก่ผู้ฟังทั้งหลายอย่างเป็นระเบียบและทรงอำนาจ
Educational Q&A
The verse highlights the ethical and cultural ideal of preserving and transmitting sacred history through disciplined instruction: a teacher authoritatively directs a qualified disciple to recite the tradition before an assembly, ensuring accuracy, continuity, and communal access to dharmic knowledge.
In the presence of an assembly, the presiding authority instructs the disciple Vaiśampāyana, seated nearby, to recite the Bhārata. This frames the Mahābhārata as a formally delivered recitation within a learned gathering.