Shloka 38
अनुक्रमणिकाध्यायः (Anukramaṇikā Adhyāya) — Invocation, Narrator Frame, and Textual Scope
यदिदं दृश्यते किंचिद् भूत॑ स्थावरजड्रमम् | पुन: संक्षिप्यते सर्व जगत् प्राप्ते युगक्षये,यह जो कुछ भी स्थावर-जंगम जगत दृष्टिगोचर होता है, वह सब प्रलयकाल आनेपर अपने कारणमें विलीन हो जाता है
yad idaṃ dṛśyate kiñcid bhūtaṃ sthāvara-jaṅgamam | punaḥ saṃkṣipyate sarvaṃ jagat prāpte yugakṣaye ||
สิ่งใดก็ตามที่ปรากฏให้เห็นในโลกนี้—ทั้งสรรพชีวิตและสรรพสิ่งที่เคลื่อนไหวหรือไม่เคลื่อนไหว—เมื่อถึงกาลสิ้นยุค สรรพจักรวาลย่อมถูกรวบกลับและหลอมรวมคืนสู่เหตุปฐมของตน
Educational Q&A
All manifested existence—moving and unmoving—is impermanent and periodically withdraws at the end of cosmic cycles; what appears as the world ultimately returns to its causal ground.
The text states a general cosmological principle: at the end of a yuga, the visible universe is ‘contracted’ and dissolves in pralaya, emphasizing the cyclical nature of creation and dissolution.