Shloka 109
अनुक्रमणिकाध्यायः (Anukramaṇikā Adhyāya) — Invocation, Narrator Frame, and Textual Scope
शिष्यो व्यासस्य धर्मात्मा सर्ववेदविदां वर: | एकं शतसहसंं तु मयोक्तं वै निबोधत,शुकदेवजीने गन्धर्व, यक्ष तथा राक्षसोंको महाभारतकी कथा सुनायी है; परंतु इस मनुष्यलोकमें सम्पूर्ण वेदवेत्ताओंके शिरोमणि व्यास-शिष्य धर्मात्मा वैशम्पायनजीने इसका प्रवचन किया है। मुनिवरो! वही एक लाख श्लोकोंका महाभारत आपलोग मुझसे श्रवण कीजिये
śiṣyo vyāsasya dharmātmā sarvavedavidāṁ varaḥ | ekaṁ śatasahasraṁ tu mayoktaṁ vai nibodhata |
ศิษย์ผู้ทรงธรรมของวยาสะ ผู้เลิศในหมู่ผู้รู้พระเวททั้งปวง คือไวศัมปายนะ ได้กล่าวคำบรรยายนี้แล้ว โอ้เหล่ามุนีผู้ประเสริฐ จงสดับและเข้าใจถ้อยคำของเรา: มหาภารตะหนึ่งแสนบท
Educational Q&A
The verse emphasizes dharmic and reliable transmission: sacred history gains authority through a recognized teacher–disciple lineage (Vyāsa → Vaiśampāyana), and the listener’s attentive hearing (śravaṇa) is presented as the proper way to receive the Mahābhārata.
The narrator introduces the Mahābhārata as a vast work of one hundred thousand verses and highlights that, although it has been heard by various classes of beings, in the human realm it is expounded by Vyāsa’s righteous disciple Vaiśampāyana; the assembled sages are invited to listen.