Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

Prāyaścitta for Mahāpātakas — Brahmahatyā, Association with the Fallen, and Tīrtha-Based Purification

अकामतः कृते पापे प्रायश्चित्तमिदं शुभम् / कामतो मरणाच्छुद्धिर्ज्ञेया नान्येन केनचित्

akāmataḥ kṛte pāpe prāyaścittamidaṃ śubham / kāmato maraṇācchuddhirjñeyā nānyena kenacit

บาปที่ทำโดยไม่เจตนา มีการกำหนดการชดใช้บาปอันเป็นมงคลนี้ไว้; แต่บาปที่ทำโดยเจตนา ความบริสุทธิ์พึงรู้ว่าได้ด้วยความตายเท่านั้น—มิใช่ด้วยวิธีอื่นใดเลย।

अकामतःunintentionally
अकामतः:
हेतु/निमित्त (Cause/Reason)
TypeIndeclinable
Rootअ + काम (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) ‘-तः’; अर्थः ‘अकामेन/अनिच्छया’
कृतेwhen committed
कृते:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeAdjective
Root√कृ (धातु)
Formकृत-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘पापे’ इत्यस्य विशेषणम्; अर्थः ‘कृते/सम्पन्ने’
पापेin a sin
पापे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
प्रायश्चित्तम्expiation
प्रायश्चित्तम्:
कर्ता/विधेय (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootप्रायश्चित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (प्रायः + चित्तम्/चित्तं इति व्युत्पत्तिः; रूढिः ‘expiation’)
इदम्this
इदम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootइदं (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘प्रायश्चित्तम्’ इत्यस्य विशेषणम्
शुभम्auspicious/beneficial
शुभम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘प्रायश्चित्तम्’ इत्यस्य विशेषणम्
कामतःintentionally
कामतः:
हेतु/निमित्त (Cause/Reason)
TypeIndeclinable
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त ‘-तः’; अर्थः ‘कामेन/इच्छया’
मरणात्from death; by dying
मरणात्:
अपादान (Apādāna/Source)
TypeNoun
Rootमरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन
शुद्धिःpurification
शुद्धिः:
कर्ता/विधेय (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootशुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ज्ञेयाis to be known (as)
ज्ञेया:
विधेय-विशेषण (Predicative qualifier)
TypeAdjective
Root√ज्ञा (धातु)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/future passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘शुद्धिः’ इत्यस्य विधेय-विशेषणम्; अर्थः ‘ज्ञातव्या’
not
:
निषेध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात (negation)
अन्येनby any other
अन्येन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; ‘केनचित्’ इत्यस्य विशेषणम्
केनचित्by anyone (else)
केनचित्:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; अनिश्चित-प्रयोग (indefinite)

Traditional dharma-instruction voice (Purāṇic narrator conveying dharmaśāstra-like teaching within the Kurma Purana’s discourse)

Primary Rasa: raudra

Secondary Rasa: shanta

P
Prāyaścitta
P
Pāpa
Ś
Śuddhi

FAQs

Indirectly: it assumes moral causality (karma) and the necessity of inner purification; in the Kurma Purana’s broader teaching, such purification supports steadiness of mind required for realizing the Self beyond sin and merit.

The verse itself is dharma-oriented (prāyaścitta), but it complements Kurma Purana Yoga by insisting on purification of conduct and intention—ethical cleansing as a prerequisite for higher disciplines such as mantra-japa, vrata, and Pāśupata-style restraint.

Not explicitly; yet its dharma framework fits the Kurma Purana’s integrative approach where devotion and discipline—whether framed through Śaiva (Pāśupata) or Vaiṣṇava devotion—share the same ethical foundation of intention, restraint, and purification.