Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

Adhyāya 25 — Liṅga-māhātmya (The Chapter on the Liṅga): Hari’s Śiva-Worship and the Fiery Pillar Theophany

विसर्जयित्वा विश्वात्मा सर्वा एवाङ्गना हरिः / ययौ स तूर्णं गोविन्दो दिव्यां द्वारवतीं पुरीम्

visarjayitvā viśvātmā sarvā evāṅganā hariḥ / yayau sa tūrṇaṃ govindo divyāṃ dvāravatīṃ purīm

ครั้นทรงส่งนางทั้งปวงกลับด้วยความเคารพ พระหริ—โควินทะ ผู้เป็นอาตมันแห่งสรรพโลก—ก็เสด็จโดยเร็วสู่มหานครทวารวตีอันทิพย์

visarjayitvāhaving dismissed/sent away
visarjayitvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootvi-sṛj (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund), धातु: सृज् with उपसर्ग vi-
viśva-ātmāthe universal Self
viśva-ātmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootviśva (प्रातिपदिक) + ātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (विश्वस्य आत्मा)
sarvāḥall
sarvāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of aṅganāḥ
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन
evaindeed/just
eva:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधान/निश्चयार्थक
aṅganāḥwomen
aṅganāḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootaṅganā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन
hariḥHari
hariḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
yayauwent
yayau:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootyā (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता) (co-referential)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
tūrṇamquickly
tūrṇam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottūrṇam (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
govindaḥGovinda
govindaḥ:
Karta (कर्ता) (apposition)
TypeNoun
Rootgovinda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
divyāmdivine
divyām:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of purīm
TypeAdjective
Rootdivya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
dvāravatīmDvāravatī
dvāravatīm:
Karma (कर्म) (destination)
TypeNoun
Rootdvāravatī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; नगरनाम
purīmcity
purīm:
Karma (कर्म) (destination)
TypeNoun
Rootpurī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

Sūta (narrator) to the sages (Naimiṣāraṇya frame)

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

H
Hari
G
Govinda
D
Dvāravatī (Dvārakā)

FAQs

By calling Govinda “viśvātmā” (the universal Self), the verse frames Vishnu as the immanent Self pervading all beings—an Upanishadic identification often echoed in the Kurma Purana’s synthetic theology.

No specific yogic technique is taught in this line; it functions as narrative movement. Indirectly, it reflects restraint and orderly conduct (saṃyama, maryādā), which the Purana treats as supportive disciplines for higher yoga and devotion.

Shiva is not named here, yet the epithet “viśvātmā” aligns with the Kurma Purana’s broader non-sectarian stance: the Supreme can be praised as Hari or as Īśvara, with shared attributes of cosmic immanence and sovereignty.