Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Genealogies from Dakṣa’s Daughters: Ṛṣi Lines, Agni-Forms, Pitṛ Classes, and the Transition to Manu’s Progeny

क्षमा तु सुषुवे पुत्रान् पुलहस्य प्रजापतेः / कर्दमं च वरीयांसं सहिष्णुं मुनिसत्तमम्

kṣamā tu suṣuve putrān pulahasya prajāpateḥ / kardamaṃ ca varīyāṃsaṃ sahiṣṇuṃ munisattamam

กษมาให้กำเนิดบุตรแก่ปรชาปติปุลหะ คือ กรรทมะ วรียาน และสหิษณุ ผู้เป็นมุนีอันประเสริฐ

क्षमाKṣamā (name)
क्षमा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
सुषुवेgave birth
सुषुवे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसू (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
पुत्रान्sons
पुत्रान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन
पुलहस्यof Pulaha
पुलहस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपुलह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
प्रजापतेःof the Prajāpati
प्रजापतेः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootप्रजापति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
कर्दमम्Kardama (name)
कर्दमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकर्दम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय-बोधक
वरीयांसम्more excellent
वरीयांसम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवरीयस् (प्रातिपदिक; ज्यायस्-तुल्यतर)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (comparative: more excellent)
सहिष्णुम्forbearing
सहिष्णुम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसहिष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (enduring/forbearing)
मुनिसत्तमम्best of sages
मुनिसत्तमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमुनि+सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (among sages, the best)

Sūta (narrating the Purāṇic account to the sages at Naimiṣāraṇya)

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: vira

K
Kṣamā
P
Pulaha
P
Prajāpati
K
Kardama
V
Varīyān
S
Sahiṣṇu

FAQs

This verse does not directly teach Ātman-doctrine; it supports the Purāṇic cosmology where ordered lineages arise within creation, a framework later used to situate spiritual teachings (including liberation-oriented instruction) in the Kurma Purana.

No specific yogic practice is stated; the verse functions as a genealogical link. In the Kurma Purana’s broader arc, such lineages ground the transmission of dharma and yoga teachings through recognized rishis.

It does not explicitly mention Śiva or Viṣṇu. Indirectly, it belongs to the shared Purāṇic creation-and-lineage narrative that both Śaiva and Vaiṣṇava sections employ, enabling the text’s later synthesis of traditions.