Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

Dīkṣā-bhedaḥ (Types of Initiation) — Lalitopākhyāna: Hayagrīva–Agastya Dialogue

निवेश्य प्राङ्मुखं तत्र पट्टवस्त्रसमास्तृते / शिष्यं श्रीकुम्भसलिलैरभिषिञ्चेत्समन्त्रकम्

niveśya prāṅmukhaṃ tatra paṭṭavastrasamāstṛte / śiṣyaṃ śrīkumbhasalilairabhiṣiñcetsamantrakam

ณ ที่นั้นปูผ้าพัตตะ แล้วให้ศิษย์นั่งหันหน้าไปทางทิศตะวันออก จากนั้นทำอภิเษกด้วยน้ำจากศรีกุมภะพร้อมสวดมนต์

niveśyahaving seated
niveśya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootni√viś (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund): ‘having seated/placed’
prāk-mukhamfacing east
prāk-mukham:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootprāk (अव्यय) + mukha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; अव्ययीभावः: ‘prāṅ (eastward) + mukha’ = ‘facing east’; Accusative singular qualifying śiṣyam
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय (adverb): ‘there’
paṭṭa-vastra-samāstṛtein (a place) spread with silk cloth
paṭṭa-vastra-samāstṛte:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootpaṭṭa (प्रातिपदिक) + vastra (प्रातिपदिक) + samāstṛta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; ‘paṭṭavastraiḥ samāstṛte (sthāne)’ = ‘in a place spread/covered with silk cloth’; Locative singular
śiṣyamthe disciple
śiṣyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśiṣya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
śrī-kumbha-salilaiḥwith water from the auspicious pot
śrī-kumbha-salilaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootśrī (प्रातिपदिक) + kumbha (प्रातिपदिक) + salila (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; तत्पुरुषः: ‘śrīkumbhasya salilam’ (water from the auspicious pot); Instrumental plural
abhiṣiñcetshould consecrate/sprinkle
abhiṣiñcet:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootabhi√sic (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘he should anoint/sprinkle (consecrate)’
sa-mantrakamwith (recited) mantras
sa-mantrakam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootsa (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + mantraka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः: ‘mantraiḥ saha’ = ‘with mantras’; Accusative singular qualifying the act/abhiṣeka