Shloka 24
Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
या कामेश्वरदेवाङ्कशायिनी ललितांबिका / कामेश्यादिचतुर्थी सा नित्यानां षोडशी मता
Transliteration
yā kāmeśvaradevāṅkaśāyinī lalitāṃbikā / kāmeśyādicaturthī sā nityānāṃ ṣoḍaśī matā
Translation
พระลลิตามพิกา ผู้บรรทมอยู่บนเพลาของพระกาเมศวรเทวะ ทรงนับเป็นนิตยาลำดับที่สี่ในหมู่กาเมศีเป็นต้น และทรงเป็นที่รู้จักนามว่า “โษฑศี” ด้วย।
Word by Word
याshe who
या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
कामेश्वर-देव-अङ्क-शायिनीlying on Kāmeśvara’s divine lap
कामेश्वर-देव-अङ्क-शायिनी:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकामेश्वर (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक) + अङ्क (प्रातिपदिक) + शायिनी (शि/शी धातु + णिनि कृत्)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); compound participial adjective: ‘lying on the lap of Lord Kāmeśvara’
ललिताम्बिकाLalitāmbikā
ललिताम्बिका:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootललिता (प्रातिपदिक) + अम्बिका (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
कामेशी-आदि-चतुर्थीthe fourth, beginning with Kāmeśī
कामेशी-आदि-चतुर्थी:
Predicate (विधेय)
TypeNoun
Rootकामेशी (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक) + चतुर्थी (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); ‘the fourth (Nityā) beginning with Kāmeśī’
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
नित्यानाम्among/of the Nityās
नित्यानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन)
षोडशीṢoḍaśī (the Sixteenth)
षोडशी:
Predicate (विधेय)
TypeNoun
Rootषोडशी (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
मताis considered
मता:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
FormPast passive participle (क्त/कृदन्त), Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)