Previous Verse
Next Verse

Shloka 104

Śrīpura-Nirmāṇa-Prastāva (Inquiry into Śrīpura and its Construction) / “The Proposal to Build Śrīpura”

तत एव समुत्पन्ना मातङ्गी तेन कीर्तिताः / लघुश्यामेति सा प्रोक्त श्यामा यन्मूलकन्दभूः

tata eva samutpannā mātaṅgī tena kīrtitāḥ / laghuśyāmeti sā prokta śyāmā yanmūlakandabhūḥ

นางบังเกิดขึ้นจากที่นั้นเอง จึงได้รับการสรรเสริญว่า ‘มาตังคี’ นางถูกเรียกว่า ‘ลฆุศยามา’ เพราะนางปรากฏจากหัวรากแห่งศยามา

ततःfrom that; thereafter
ततः:
Apadana (अपादान)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable adverb), अपादानार्थे/ततः = 'from that/thereafter'
एवindeed; just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय (particle/emphasis)
समुत्पन्नाarisen; produced
समुत्पन्ना:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam-ut-pad (धातु) + kta (कृत्)
Formकृदन्त (past passive participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; 'arisen/produced'
मातङ्गीMātaṅgī (name)
मातङ्गी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmātaṅgī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तेनby that; therefore
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; instrumental pronoun
कीर्तिताcalled; named
कीर्तिता:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkīrtita (प्रातिपदिक; कृत्-क्त from √kīrt/√kīrti 'to praise/name')
Formकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; 'called/celebrated' (agreeing with मातङ्गी)
लघुश्यामाLaghuśyāmā (name)
लघुश्यामा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootlaghu + śyāmā (प्रातिपदिक)
Formसमासः कर्मधारय (laghu-śyāmā = 'the small/diminutive Śyāmā'); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
इतिthus; as
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय (quotative particle)
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
प्रोक्ताwas said; was called
प्रोक्ता:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootprokta (कृत्-क्त from √vac 'to say', with pra-)
Formकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; passive participial predicate = 'was said/called'
श्यामाŚyāmā (name)
श्यामा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśyāmā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; appositional name
यत्whose
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; relative pronoun used as compound-member ('whose')
मूलकन्दभूःborn from a root-tuber
मूलकन्दभूः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmūla + kanda + bhū (प्रातिपदिक)
Formसमासः तत्पुरुष (षष्ठी-तत्पुरुष: 'having root-tuber as origin'); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (भूः = 'born/originating')